Eerste footage The Hobbit met gemengde gevoelens ontvangen

Meer...

Door -

Op 14 december 2012 moet het eerste deel van The Hobbit – An Unexpected Journey in de bioscoop te zien zijn. The Hobbit is een tweedelige film die in 3d zal worden opgenomen en waarbij de resolutie van de beelden 4k zal zijn. Dit is grofweg het viervoudige van de huidige standaard FullHD. De camera’s en technieken die hierbij worden gebruikt werden door de regisseur, in een behind the scenes video, uit de doeken gedaan. Op FotoVideo.nu hebben wij hier ook al aandacht naar uit laten gaan, vergezeld door de desbetreffende video.

Poster The Hobbit - An Unexpected Journey

Ruim een jaar geleden kwam ook het bericht naar buiten dat The Hobbit met 48 beelden per seconde (bps) wordt opgenomen en ook als dusdanig zal worden vertoond. (Het gaat dus niet om een opname op 48, 50 (Europa) of 60 bps die in de nabewerking op halve van de snelheid zal worden afgespeeld. Hoewel dit een mooie vertraging oplevert verandert het type beeld hierdoor niet, aannemende dat de belichtingstijd ook zal worden aangepast.) Dit nieuws baarde opzien omdat voor bioscoopfilms 24 bps al decennia lang de standaard is. Een paar dagen geleden kreeg een select gezelschap tien minuten van het geschoten beeldmateriaal te zien. De reacties waren gemengd…

De impact van 24 en 48 beelden per seconde

Toen het nieuws naar buiten kwam over het aantal beelden per seconde gaf Peter Jackson tekst en uitleg waarom is gekozen voor 48 beelden per seconde. De uitleg is met name informatief voor diegenen die minder op de hoogte zijn van de historische achtergrond. In het bericht staat Peter Jackson ook kort stil bij de impact van het aantal beelden per seconde. Zowel de strekking van zijn uitleg als het initiatief op zich zijn niet schokkend en dat erkent Jackson ook. Om de motivatie en de (oorsprong van de) kritiek beter te begrijpen is zal in dit artikel eerst wat meer worden uitgelegd over de achterliggende techniek.

De historie van 24 beelden per seconde

Tot het einde van de jaren twintig van de vorige eeuw was er geen standaard voor het aantal beelden per seconde. De films werden als bij een draaiorgel afgespeeld door deze handmatig door de projector te draaien. Dit resulteerde in een variabel aantal beelden per seconde. Dit werd niet echt als een probleem gezien. Het gaf de mogelijkheid om het tempo van de film aan te passen aan de specifieke scenes en de film zo extra beleving mee te geven.

Eind jaren twintig kwam hier verandering in. Tot die tijd waren alle films ‘stom’, ze hadden geen audio. De nieuwe films hadden dit wel, maar om een goede kwaliteit te bereiken moest de draaisnelheid contant en hoger zijn. Voor het audio deel moest de video met minimaal 24 bps. Een hogere constante snelheid had voor audio ook gemogen, maar dit zou te duur zijn. De opname en verwerking van de meters films was namelijk erg duur en dus werd naar verluid het minimaal noodzakelijk aantal beelden per seconde ingezet. (Voor wie meer over dit en de geschiedenis van film in het algemeen wil weten is dit een omvangrijke serie.)

De impact van 24 beelden per seconde

Ondanks dat de draaisnelheid gefixeerd werd op 24 bps heeft de opname met dat aantal beelden per seconde nog altijd een kenmerkend beeld. Velen streven dit beeld na en sommigen kenmerken dit zelfs onterecht als de ‘filmlook’. Het is het beeld dat ze herkennen van de bioscoop en dat ze volledig wijten aan de ververs snelheid. Hoewel het zeker een factor is zijn verlichting, belichting, belichtingstijd, scherptediepte, vignetering, karakteristieke ruis en tal van andere aspecten hierin ook van belang en misschien nog wel belangrijker.

Het effect dat het relatief lage aantal beelden per seconden heeft is dat snelle bewegingen minder vloeiend kunnen worden vastgelegd. Om dit effect letterlijk te kunnen verzachten werd bij de opname doorgaans een ‘180 graden’ sluiterhoek gekozen. Het gevolg is dat het beeld wat minder overeenkomt met de realiteit.

De onderliggende oorzaak is de combinatie van het aantal beelden per seconde en de sluiter. De sluiter was een ronddraaiende cirkel, waarvan de helft open was en draaide met een constante snelheid. De sluiter was gepositioneerd voor de film en regelde hiermee de inval van licht. Voor ieder frame moest de sluiter één keer volledig om de as zijn gedraaid. Gedurende de tijd dat het volgende frame op de plek werd gedraaid zat het dichte deel van de sluiter voor de film. Pas als het nieuwe frame op de plek was en het oude was weggedraaid draaide net het open deel van de sluiter voor het frame. Dit leverde een belichting op van het frame. Deze sluiterhoek van 180 graden was dan ook het uitgangspunt van film. De hoek staat hierbij voor de grootte van de opening. Gecorreleerd hieraan wordt ook gesproken over een sluitertijd / belichtingstijd van 1/48e seconde (bij 24 bps), de andere 1/48e seconde blokkeert de sluiter de doorlating van licht. Zou deze tijd langer zijn (en de hoek dus groter), dan zou tijdens het transport van de opvolgende frames het beeld al belicht worden. Het gevolg laat zich raden, een bewogen frame (en een bewogen beeld door de langere belichtingstijd). Dit is met een 180 graden sluiter niet het geval, maar het leidt bij snelle beweging wel voor een wat bewogen en zachter plaatje. Dit is voor velen een nastrevenswaardig effect en een verklaring dat ook in het digitale tijdperk de sluiterhoek van 180 graden voor velen het uitgangspunt is.

Toch was er ook bij film een creatieve vrijheid ten aanzien van de belichtingstijd. Door de sluiter te vervangen door een cirkel met een kleiner gat was het mogelijk om de belichtingstijd korter te maken. Met andere woorden, de sluiterhoek is dan kleiner. Het gevolg voor het resulterende beeld is dat het frame minder beweging bevat en scherper is, net als bij fotografie. Een film waarvan bekend is dat de sluitertijd als een creatief instrument is ingezet is Saving Private Ryan. Hierbij werden 90 en 45 graden sluiters ingezet, het laatste voor gevecht scènes. Dit levert het gedetailleerde maar minder vloeiende beeld op.

Gelukkig is het nu wel een stuk makkelijker om de sluiterhoek aan te passen. Echter, hoewel het met digitale camera’s wel mogelijk is om een grotere hoek te kiezen (zoals 360 graden en daarmee een sluitertijd van 1/25e seconde) zonder bewogen frames, is dat voor velen onacceptabel. Het kon destijds niet en dus zou het geen ‘film-look’ zijn.

Een toename van het aantal beelden per seconde

Zoals door Peter Jackson werd aangehaald is The Hobbit met de afwijking van de standaard van 24 bps niet uniek. Al in 1984 kwam Douglas Trumbull met het initiatief ShowScan. De expert in visuele effecten wou films vertonen met 60 bps. Helaas voor hem sloeg ShowScan nooit echt aan. Alleen in amusementsparken, zoals Disneyland met de Star Tours attractie, worden films vertoont met deze afwijkende ververs snelheid.

Slate The Hobbit

The Hobbit moet dit doorbreken, alleen dan met 48 bps. De stap van 24 naar 48 bps zou een significante bijdrage leveren aan de beeldkwaliteit. Jackson zou met een groep mensen ook de stap naar 60 beelden per seconde hebben getest. Echter, dit zou weinig meerwaarde hebben omdat het verschil met 48 bps bijna niet te zien zou zijn. Het interessante is dat James Cameron met de film Avatar 2 wel de stap naar 60 bps neemt. In het proces voorafgaande aan de beslissing hebben mensen rondom Jackson ook de verspreiding in overweging genomen. Per slot van rekening stelt de keuze ook eisen aan de projectoren, maar dit zou volgens Jackson geen groot probleem zijn.

Zoals hiervoor aangegeven is de sluiterhoek een andere factor die samen met het aantal beelden per seconde bepalend is voor de vastlegging van beweging. In het geval van The Hobbit is gekozen voor een relatieve kleine uitgangs sluiterhoek van 270 graden. Het gevolg is dan ook dat definitief wordt gebroken met het type beweging van het grootste deel van de voorgaande films. Niet alleen kan snelle beweging vloeiender worden vastgelegd, maar met deze sluiterhoek, bij dit aantal beelden per seconde, is de bewegingsonscherpte per frame ook lager. Per slot van rekening komt de belichtingstijd per frame neer op 1/72e seconde, niet de 1/48e zoals die bij een sluiterhoek van 180 graden met 24 bps zou zijn. Voor dat effect zou een sluiterhoek van 360 graden noodzakelijk zijn. In deze berekening wordt uitgegaan dat de camera’s (40 Epic’s van RED) daadwerkelijk deze sluitertijden aankunnen, waar dit voor lang niet alle camera’s opgaat. Vaak gaat het, bij NTSC, om 1/30e, 1/60e en 1/125e met een ververssnelheid van 30 of 60 bps.

Jackson onderscheidt in zijn beschrijving van beeldkwaliteit twee elementen die ten grondslag liggen aan de beslissing om voor 24 bps te gaan. Zoals eerder aangehaald wordt het beeld meer realistisch. Het effect is in ieder geval voor Jackson dusdanig dat hij bestaande films (2d met 24 bps) nu ook als hinderlijk onscherp en schokkerig ondervindt.  Volgens Jackson is een ander positief gevolg van de hogere snelheid dat het rustiger aan de ogen zou zijn. Dit zou vooral op opgaan voor 3D opnamen. Dit zou ertoe leiden dat de ogen minder snel vermoeid raken bij het langdurig bekijken van een 3d film.

Kritiek

Waar aanvankelijk al de nodige scepsis werd uitgesproken bij het horen van het bericht, zijn deze na een eerste korte vertoning nog niet volledig verstomd. Integendeel. Op CinemaCon, in Las Vegas, werd door Warner Bros. tien minuten van het beeldmateriaal getoond. Het materiaal was nog niet volledig voorzien van alle visuele effecten en kleur correctie. De reacties van de aanwezigen waren gemengd en soms ronduit hard. Dit blijkt ook uit een aantal Twitter reacties die Vince Mancini heeft verzameld:

Saw the 10 minutes of raw The Hobbit footage in 48FPS 3D. Intriguing, the footage looks amazing, but the 48FPS experience is an odd change. – Alex Billington, Firstshowing

Oh no. Not a fan of 48fps. Oh no no no. [...] Listening to Cinemacon people – theater owners – this 48fps demo sold NOBODY. [...] THE HOBBIT, frankly, did not look cinematic. -Devin Faraci, BadassDigest

Saw ten minutes of Hobbit in 48fps 3D. Very exciting, but I’m now very unsure about higher framerates #CinemaCon -Peter Sciretta, SlashFilm

Saw 10 min of THE HOBBIT in 48fps. It’s def a drastic change from 24fps and many are not going to be on board with it. #thehobbit -Steve Weintraub, Collider

I had a feeling this 48fps stuff was gonna just look like amped up 120Hz on an HDTV, which looks awful. Seems to potentially be the case. -Kris Tapley, InContention

The fact is that 48 fps 3D is the most startlingly “real” 3D I’ve ever seen in my life. The downside for older types is that it’s too real. [...] In a word, 48 fps 3D looks like high-def video. It doesn’t look “cinematic”, lacking that filtered or gauzy look we’re all accustomed to. -Jeff Wells, HollywoodElsewhere

Los van de intonatie van sommigen en de persoonlijke conclusie van Vince zijn het reacties die qua strekking, op basis van de techniek, te verwachten zijn. Het dromerige gevoel dat sommigen waarderen verdwijnt en maakt plaats voor het ‘digitale’ en ‘harde beeld’. Het wordt meer een weergave van de werkelijkheid. Tegelijk toont het eens temeer aan dat de crew die verantwoordelijk is voor de make-up en de sets een zware taak heeft. Deels stonden ze hier al bij stil in een behind-the-scenes video. De hogere resolutie, gecombineerd met het hogere aantal beelden per seconde en de gekozen sluitertijd, maakt dat alles veel scherper  en minder vergevend is. Het is lastiger om de verlichting, decords en make-up zo te krijgen dat het goed overkomt. Toch geeft onder andere de kritische Faraci aan dat ook hij sowieso toekomst ziet in 48 bps, althans voor bepaalde typen werk:

the landscape shots are breathtaking. 48fps is the future of nature documentaries. But if it’s the future of narrative cinema I don’t know if that future includes me.

De (nabije) toekomst

Waar ShowScan het onderspit moest delven zet Warner Bros in 2012 hoog in. Gesteund door een script dat mensen moet trekken kan de film misschien een keerpunt vormen. Met het verhogen van het aantal beelden per seconde wordt misschien wel één van de laatste heilige huisjes aangepakt. En terloops wordt er in een hoge resolutie en 3d opgenomen. Het gevolg van dit alles is dat The Hobbit misschien een nieuwe standaard weet neer te zetten. Echter, de grote vraag is of het publiek uiteindelijk de film met (of ondanks) de veranderingen omarmd. Is de film sterk genoeg om ook de critici te laten wennen aan het nieuwe beeld? Of gaat dit misschien het moment markeren dat het variabele aantal beelden per seconden terugkomt in een nieuwe vorm? Hoe dan ook, Warner Bros en de crew van The Hobbit hebben het zichzelf niet makkelijk gemaakt. Helemaal als wordt bedacht dat mensen het beeld kunnen (proberen te) vergelijken met de The Lord of the Rings trilogie, dat op de traditionele manier is geschoten en vertoond.

Still van The Hobbit

Helaas zullen we het mogelijk tot december 2012 moeten doen met een trailer (niet met 48 fps!), behind the scenes, reacties van Peter Jackson en reacties van mensen die de tien minuten te zien kregen (1, 2, 3, ..), voordat we zelf het resultaat kunnen aanschouwen.

Pin It
redactie
redactie