Lenzen en filters schoonmaken. Hoe doe je dat?

Door -

Een goede lens is bepalend voor een goede foto. Maar tijdens het gebruik worden ze langzaam vuil: stof, zandkorrels, vingerafdrukken en andere vlekken nestelen zich op het oppervlak. Vroeg of laat zal dat een impact krijgen op de beeldkwaliteit. Het is dus zaak om je lenzen regelmatig schoon te maken. Maar wat moet je wel en vooral ook niet doen?

JH_LENSVIES_IMG_9423

Voorkomen is natuurlijk altijd beter dan genezen. Hoewel het praktisch onmogelijk is om te voorkomen dat een lens ooit vuil wordt, kun je het probleem wel verminderen door voorzichtig met je spullen om te gaan. Gebruik – wanneer je niet actief fotografeert – zoveel mogelijk de lensdop, zodat stof en vuil niet op de lens kan komen. Voorkom dat je vingers de lens aanraken, want dat levert vetvlekken op die minder makkelijk te verwijderen zijn. Voorkom krassen en stoten. Maak je lens met speciale schoonmaakdoekjes schoon en niet ‘even snel’ met je trui of t-shirt . En de belangrijkste en meest voor de hand liggende tip: gebruik een uv-filter om je lens te beschermen. Een nieuw filter is vele malen goedkoper dan een nieuw glaselement.

Wat niet doen?

Voordat je je camera-apparatuur schoonmaakt is het belangrijk om te beseffen dat het glas van een lens iets anders is dan dat van een bril. Bij het schoonmaken van een bril is het voornaamste doel het verbeteren van het zicht en het voorkomen van condens, wat bereikt wordt door het glas te poetsen. Hiervoor bestaan speciale doekjes waar al reinigingsvloeistof op zit. Deze vloeistof is niet geschikt voor cameralenzen (en filters) omdat het op de lange termijn de coating kan aantasten. Dit hoef je niet direct te merken, maar wordt sluipenderwijs zichtbaar doordat er kleine krasjes ontstaan, die bij regelmatig poetsen steeds beter zichtbaar worden. Ook andere traditionele schoonmaakmiddelen (zoals Glassex) zijn absoluut uit den boze. Deze bevatten alcohol, wat eveneens de coating kan aantassen. Het is aan te raden om deze producten links te laten liggen als het om cameralenzen gaat. De duurdere lenzen hebben over het algemeen ook een meer bestendige coating dan de goedkope.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Stap 1: stof wegblazen

De eerste stap in het reinigingsproces is het zoveel mogelijk verwijderen van stofjes. Wanneer je deze laat zitten smeer je die tijdens het schoonmaken over de het glasoppervlak heen, wat in het ergste geval krassen kan veroorzaken. Je kunt stof het beste wegblazen met een blaasbalgje. Een luchtspuitbus kan ook, als je de lucht maar niet met teveel kracht op het oppervlak wordt geperst (hou voldoende afstand) en je de bus recht houdt (anders kan er vloeistof uitspuiten).

Stap 2: kwastje

Soms blijft er nog wat stof achter, met name aan de rand van het glas en in kiertjes. Die kun je voorzichtig wegvegen met behulp van een zacht penseel. Een geschikt penseel vind je in diverse schoonmaaksets, maar je kunt eventueel ook een schilderspenseel gebruiken mits deze zachte haartjes heeft die meebuigen en niet loslaten (een verfkwast met hard haar is absoluut niet geschikt).

Stap 3: vloeistof

Voordat je met een doekje of ander hulpmiddel aan de slag gaat, kun je een beetje vloeistof op het lensoppervlak aanbrengen. Met een droog doekje krijg je aanslag als vet (van vingerafdrukken) heel lastig weg; je smeert het alleen maar uit over het oppervlak. Speciale reinigingsvloeistof voor lenzen ontvet het oppervlak, waardoor vlekken makkelijk weg te werken zijn. Een goedkoop en eveneens goed alternatief is om je adem op de lens uit te blazen. Er vormt zich dan condens, dat je prima als basis kunt gebruiken. Een ander alternatief vormen vochtige lensdoekjes, die je bij veel fotozaken kunt kopen.

Magic_Cleaner_500X500

Stap 4: doekje

De meest voor de handliggende hulpmiddel voor de schoonmaakprocedure is een doekje. Bij voorkeur een zachte doek, die niet pluist. Een zogenaamd microfiberdoekje, onder andere verkrijgbaar bij fotospeciaalzaken, is ideaal. Vorm een klein plat oppervlak dat je prettig vast kunt houden en wrijf hier zachtjes in cirkelvorm mee over het lensoppervlak. Begin in het midden en werk, al draaiend, langzaam naar buiten toe.

Stap 5: controle

Controleer het lensoppervlak na afloop. Zijn er nog stofjes, vlekjes of onregelmatigheden te zien. Herhaal de procedure dan nog eens of gebruik eventueel beter materiaal.

Alles-in-één: de lenspen

Teveel gedoe? Je kunt ook een zogenaamde ‘lens pen’ gebruiken. Eigenlijk is dit een merknaam (lenspen.com), maar hij wordt ook onder diverse andere namen verkocht. De pens bestaat uit twee delen: een uitschuifbaar kwastje en een rondvormig rubberen uiteinde. Met het kwastje veeg je eerst de stofjes weg. Het rubberen uiteinde bevat een bevat een op koolstofgebaseerde stof dat vet absorbeert. Hiermee kun je vingerafdrukken eenvoudig wegwerken door – net als met een doekje – ronddraaiende bewegingen te maken. Als niet alle vlekken direct verdwijnen kun je eventueel nog wat condens produceren door richting de lens uit te ademen. Vergeet niet de lenspen opnieuw te ‘laden’ door de dop op het uiteinde (die ook een koolstoflaagje bevat) een paar keer te draaien.

KA-MP1

Een ‘lens pen’ is een eenvoudig en effectief schoonmaakmiddel

Ten slotte

Het schoonmaken van een lens gaat verder dan alleen het voorste glaselement. Minstens zo belangrijker is het achterste glaselement. Stof, vingerafdrukken en vlekken op het achterste element zijn zelfs eerder zichtbaar omdat dat element dichterbij de sensor zit. Vergeet ook je uv-filters niet schoon te maken, zowel aan de voor- als achterkant. Wanneer je alleen de voorkant doet, kan vuil aan de achterzijde op het voorste lenselement komen. Om de contactpunten van de lens te reinigen kun je een wattenstaafje met alcohol gebruiken of een gummetje.

 

Meer do’s en don’ts

Het volgende ligt waarschijnlijk meer voor de hand, maar we noemen het voor de zekerheid toch even. Zorg voor goed licht tijdens het reinigen, anders is de kans groot dat je stofjes en vlekken over het hoofd ziet. Voorkom ten alle tijden dat je met je vingers het glas van de lens (of van een filter) aanraakt, want daar wordt het oppervlak vet van – en dat is lastig te verwijderen. Let hier ook op als je het schoonmaakdoekje aanraakt (gebruik de kant waar je niet met je vingers hebt aangezeten). Wil je echt helemaal op safe spelen, dan kun je overwegen om rubberen handschoenen te gebruiken. Wanneer de lens met een doekje schoonwrijft, gebruik dan geen druk. Het doekje lijkt misschien zacht, maar er kunnen harde stofdeeltjes op terecht zijn gekomen die wel krassen kunnen veroorzaken (vooral als je hard drukt). En gebruik vooral ook geen papieren doekjes. Papier is dun en breekt snel, waardoor de resten zich op allerlei plekken kunnen nestelen – en die krijg je erg lastig weer weg.

Pin It
Peter Verkerke
Peter Verkerke

Schrijft af en toe wat voor FotoVideo.nu

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *