BLOG: Het einde van het CompactFlash-tijdperk

Door -

Het is geen nieuws dat SD flashkaartjes al vele jaren het  standaard opslagmedium zijn in foto- en videocamera’s. De wildgroei aan standaarden is al enige tijd tot stildstand gekomen. Olympus en Fujifilm gaven nog niet zo lang geleden de xD Picture Card op als opslagformaat voor hun camera’s en zelfs Sony heeft al haar camera’s SD-compatibel gemaakt (hoewel ook Sony’s MemoryStick in dat slot past). Alleen de allereerste flashgeheugen-standaard, CompactFlash, is nog een alternatief voor SD. Maar hoe lang nog?

SD had lange tijd een technologische achterstand op CompactFlash (CF). Vergeleken met CF was SD-geheugen traag en beperkt in capaciteit. Je kon makkelijk een scheidslijn maken: SD geheugen was voor consumenten compactcamera’s en camcorders en CompactFlash was voor high-end camera’s, zoals spiegelreflexen, bridgecamera’s en semi-professionele compacts (zoals de G-serie van Canon). Juist omdat high end camera’s geschikt waren voor het RAW-formaat was opslagcapaciteit en  ook snelheid van groot belang.  Daarnaast gebruiken ook enkele professionele camcorders CF.

Verschillende SD-standaarden

Terwijl CompactFlash vlot doorschaalde naar 64 GB (al in 2006!) kampte de SD-standaard met compatibiliteitsproblemen. Dat begon met de limiet van 2 GB. Daarvoor kwam SDHC in de plaats; deze kon overweg met capaciteiten tot en met 32 GB. Maar SDHC was niet geheel compatibel met oude SD-kaarten (die het FAT16-bestandformaat gebruikte). Oude camera’s konden daardoor niet overweg met de nieuwe standaard. Hetzelfde probleem deed zich al vrij snel opnieuw voor toen de 32 GB-grens bereikt was en de vraag naar meer opslag bleef groeien. De oplossing van SDXC; wéér een nieuwe versie die eveneens niet compatibel was met oudere camera’s. SDXC kan doorschalen tot 2 TeraByte (TB), dus het opslagprobleem was voorlopig opgelost. Echter, op het gebied van snelheid bleef SD achterlopen. Dat laatste in inmiddels opgelost met de UHS-I standaard, die zowel voor SDHC als SDXC kaarten toepasbaar is. Deze biedt een maximale snelheid van 104 MB/s; een snelheid die CompactFlash al enige tijd haalde. Met SDXC en UHS-I is de SD-standaard nu klaar voor de toekomst.

Eind in zicht voor de huidige CompactFlash-standaard

Nu heeft CompactFlash een probleem, want deze heeft een capaciteitslimiet van 137 GB (128 GiB). Met de beschikbaarheid van 128 GB kaartjes is ook die limiet bereikt. Mede daardoor wordt er druk gepraat over een opvolger van CompactFlash. Al enkele jaren terug werd CFast aangekondgd, een fysiek incompatible standaard, maar geen enkele fabrikant biedt momenteel ondersteuning voor dit formaat. In november 2010 kwamen Sandisk en Nikon met een alternatief op de proppen; een standaard die overweg  kan met de CF- en CFast-formfactor en de PCI Express bus gebruikt voor dataoverdracht.  De capaciteit hiervan zou voorbij de 2 TB liggen en de leessnelheid  zou 500 MB/s bedragen (meer dan de 300 MB/s van de CFast-standaard).

Van CF naar SD

Los van de bovenstaande ontwikkelingen, is er een duidelijke trend zichtbaar onder camerafabrikanten. Voor spiegelreflexcamera’s wordt CF steeds vaker ingeruild voor SD. Denk bijvoorbeeld aan de overgang van de Nikon D70 naar de D80 (met SD). Of recentelijk de Canon 60D met SD, terwijl de 50D nog CF-gebruikte. Alleen de (semi-)professionele camera’s maken nog gebruik van CompactFlash. De vraag naar het kaartje neemt dus af en het aanbod eveneens. De vraag is nu: staat CF hetzelfde scenario te wachten als het analoge fotorollertje? Dat bestaat nog steeds, maar tegenwoordig moet je goed zoeken en je betaalt beduidend meer dan vroeger. Het lijkt er wel op.

Praktijkvoorbeeld

Ik werd hier deze week zelf mee geconfronteerd. Op weg naar een reis naar San Francisco besefte ik me dat ik wel m’n camera had meegenomen, maar voor het eerst in m’n leven het geheugen was vergeten. Vlak voor vertrek had ik een 64 GB Sandisk Extreme-kaartje in de computer gestopt om snel nog wat foto’s te kopiëren, maar was die vergeten terug te plaatsen. De avond voor vertrek logeerde ik bij vrienden, met wie ik een bezoek bracht aan de Makro, een winkel waar je echt alles kunt krijgen – van stropdassen tot gameconsoles en een pot zilveruitjes van 5 kg. Maar de verkoper keek mij vreemd aan toen ik vroeg naar CompactFlash. Nee, dat hadden ze niet. Ik keek om me heen en zag alleen maar camera’s met SD. Er waren alleen SD- en MicroSD-kaartjes. Op dat moment besefte ik me dat mijn zoektocht misschien lastiger ging worden dan aanvankelijk gedacht.

San Francisco

Op Schiphol kon ik ook zo snel geen CompactFlash-kaartje vinden, dus besloot ik mijn heil te zoeken in San Francisco. Daar aangekomen bleek de grootste elektronicawinkel van de stad, de Virgin Megastore, net sinds maart dit jaar dicht te zijn. Bij Walmart vond ik alleen een merkloos 2 GB kaartje dat maar liefst $25 moest kosten. Dat was wat capaciteit betreft onvoldoende (mijn foto’s zijn 30-35 MB per stuk, dus het kaartje zou amper 60 foto’s kunnen bevatten) en zeer duur bovendien. Bij Radioshack (ook geen kleine winkel) kon de verkoper me alleen een  4 GB kaartje bieden voor de magische prijs van $ 55. Gelukkig vond ik uiteindelijk een gespecialiseerde fotowinkel dat nog wel wat Transcend kaartjes had liggen in smaken van 4, 8 en 16 GB. Het ging echter wel om de meest simpele en relatief trage variant met een snelheid van 133x (ik ben 600x gewend). Omdat de prijs absurd hoog was, koos ik voor de 8 GB versie, waarvoor ik $80 neerlegde. Ter vergelijking: exact hetzelfde kaartje staat in de Prijsvergelijker voor slechts € 13,70.

Niche

Oftewel, doordat de vraag naar CompactFlash is ingestort, hebben winkel amper nog voorraad en vragen absurd hoge prijzen. De enige prijsbewuste optie is online bestellen. Wie een camera met CompactFlash heeft en zijn geheugenkaartjes vergeet, heeft tegenwoordig een serieus probleem. Ik ben benieuwd wat Canon en Nikon doen met hun volgende generatie (semi-)professionele camera’s zoals de opvolgers van de D300, D700, 5D Mark II, 7D en 1D-serie. Blijven deze CompactFlash gebruiken, of gaan zijn ze net hun andere modellen en  de concurrentie over naar SD? In dat laatste geval zou dat de doodsteek van CompactFlash betekenen…

Pin It
Jeroen

is mede-oprichter van FotoVideo.nu, schrijver van diverse (foto)boeken en auteur voor verschillende tijdschriften. Hij fotografeert sinds 1994 met een spiegelreflexcamera en geeft ook af en toe presentaties en workshops over fotografie. Volg Jeroen ook op Twitter.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *