Do’s en dont’s voor het fotograferen van een zonsverduistering

Door -

Vrijdag 20 maart is er een gedeeltelijke zonsverduistering te zien. Dit natuurverschijnsel komt slechts eens in de paar jaar voor en het effect is afhankelijk van je positie. In dit geval is de verduistering voor ongeveer 84% te zien en dat is best flink. Wil je alles zien, inclusief 100% verduistering, dan moet je op de Faroer eilanden zijn. Maak gebruik van deze kans, want de volgende gedeeltelijke verduistering is pas weer in 2021 en dan is de verduistering minimaal (24%). De eerstvolgende volledige zonsverduistering is hier pas in 2072 te zien. Wil je hem eerder zien, dan moet je naar een ander deel van de wereld reizen (zoals Noord-Amerika in 2017 en Zuid-Amerika in 2019).

Wanneer moet je klaar staan?

De verduistering vind kort na zonsopkomst plaats. Om 9:45 begint de maan langzaam voor de zon te schuiven en dit proces duurt tot 11:30. Het hoogtepunt, de maximale verduistering, is om 10:37. Het weer kan nog roet in het eten gooien, want er is een redelijke kans op bewolking, maar ook door de wolken heen zou je de verduistering kunnen zien. De zon komt op in het oosten, dus die richting moet je op kijken.

Niet in de zon kijken! Ook niet door de zoeker!

De zon is zo’n fel object dat we gewend zijn er niet rechtstreeks naar te kijken. Het doet gewoon pijn aan je ogen en je kunt ze zelfs onherstelbaar beschadigen. Maar door de verduistering wordt de zon ineens een interessant object om te bekijken. Hoewel de totale hoeveelheid door de blokkade van de maan afneemt, is de zon zelf nog steeds even fel. En dus nog steeds gevaarlijk voor je ogen. Een zonnebril is niet voldoende, gebruik bij voorkeur een ecplisebril of kijk niet rechtstreeks naar de zon.

Als je een camera met een optische zoeker hebt, zoals een spiegelreflex, kijk hier dan NIET doorheen. Door het gebruik van een telelens wordt de kracht van de zon nog meer versterkt en dat is dus nog gevaarlijker voor je ogen. Gebruik altijd live view om naar de zon te kijken, scherp te stellen en je compositie te bepalen. Oftewel: gebruik het lcd-scherm, niet de zoeker. Als je een camera met een elektronische zoeker (evf) hebt, zoals een systeemcamera, dan kun je die wel probleemloos gebruiken.

Compositie en lens

Bedenk vooraf hoe je de verduistering wilt vastleggen. De meeste mensen fotograferen simpelweg de zon zelf. Een flinke telelens (minimaal 300mm of meer) is dan voldoende. Wil je een meer spannende compositie, zorg dan voor een interessante voorgrond. Dat kan bijvoorbeeld een boom of een kerktoren zijn. Je kunt dan het beste vooraf bepalen waar je gaat staan. Een telelens is handig, maar je kunt natuurlijk ook een grotere hoek gebruiken en bijvoorbeeld een stad of landschap tonen met een half verduisterde zon. Dat is zelf wat origineler dan een simpele close-up van de zon.

ND-filter of solarfolie

De zon is zo fel dat je in veel gevallen last hebt van teveel licht. Kies de laagst mogelijke iso-waarde (b.v. iso 50) en eventueel de hoogst mogelijke diafragmastand 9b.v. f/32) plus en zo snel mogelijke sluitertijd (b.v. 1/8000e seconde). In veel gevallen zal je camera dit niet goed kunnen, bijvoorbeeld omdat de laagste iso-waarde 200 is en/of de snelste sluitertijd slechts 1/4000e. Een simpele oplossing is het gebruik van een ND-filter. Bijvoorbeeld een ND8 die het licht met 8 stops vermindert. Een ND10 is nog beter en een combinatie van twee ND-filters is ook een optie (hoewel dat de beeldkwaliteit niet ten goede komt). Een infraroodfilter houdt ook veel licht tegen.

Instellingen

Zet je camera op een statief zodat je maximale ruimte hebt om met instellingen te spelen en niet steeds de zon opnieuw hoeft op te zoeken in je compositie. Gebruik de laagst mogelijke iso-waarde en kiest een snelle sluitertijd. Ook met het diafragma kun je spelen, maar probeer circa f/8 of f/11 aan te raden want op een hogere of lagere waarde is de optische kwaliteit lager. Bovendien zul je met een kleinere lensopening (b.v. f/22) eerder stofvlekjes zien. Je kunt het beste de A- of de M-stand gebruiken. Maar de P-stand werkt in principe ook. Gebruik belichtingscompensatie om iets onder te belichten.

Pin It
Peter Verkerke
Peter Verkerke

Schrijft af en toe wat voor FotoVideo.nu

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *