Foto’s bewerken met een app (of pc)

Door -

Vrijwel iedereen fotografeert, maar slechts een handjevol doet ook aan fotobewerking. Dat is tegenwoordig makkelijker en goedkoper dan ooit tevoren. Bijvoorbeeld dankzij de talloze apps voor smartphones en tablets. Maar ook voor de pc bestaat er (gratis) software waar iedereen mee overweg kan. In dit artikel bespreken we het hoe en waarom en onderzoeken we de (on)mogelijkheden en kwaliteit van apps met die van reguliere beeldbewerkingssoftware.

We leven in spannende tijden waarbij de ontwikkelingen heel snel gaan, en eerlijk is eerlijk, daardoor is alles soms lastig bij te benen. Maar een groot pluspunt is dat zaken die vroeger relatief ingewikkeld waren, zoals fotobewerking, tegenwoordig kinderspel zijn. Voor de pc (en Mac) is er groot aanbod van gratis of betaalbare programma’s, die steeds meer kunnen en weinig of geen voorkennis vereisen. En wat te denken van apps? Bijna iedereen heeft tegenwoordig een smartphone, waarmee vandaag de dag zelfs meer foto’s worden gemaakt dan met ‘echte’ camera’s. Het grote voordeel van een smartphone (en een tablet) is de bediening, die heel intuïtief met de vingers gaat. Dat maakt fotobewerking ook veel makkelijker, want in plaats van met de muis kun je simpelweg met je vinger op de juiste plek wijzigingen aanbrengen, zoals een deel van een foto lichter of donkerder maken. Ook het wijzigingen van instellingen, zoals de belichting of kleur, gaat het heel natuurlijk en overzichtelijk. Dat roept de vraag op of fotobewerking via een aanraakgevoelig scherm eigenlijk niet veel handiger is dan met een muis achter de pc.

Wacom-CINTIQ-24HD-TOUCH

 

Photoshoppen met een aanraakgevoelig scherm kan al (zoals hier met de Wacom Cintiq), maar het is vrij prijzig. Met een tablet kun je in de basis hetzelfde.

Waarom fotobewerking?

Als je je foto’s op sociale media plaatst of aan vrienden of familie wilt tonen, is het natuurlijk fijn dat ze er een beetje verzorgd uitzien. Denk aan veelvoorkomende foutjes als een scheve horizon, een te donkere of lichte foto en een matige compositie. Je hoeft echt geen ervaren Photoshop-guru te zijn om je foto’s op te peppen. Een scheve horizon is zo rechtgezet en hetzelfde geldt voor het aanpassen van de belichting (zoals het oplichten van donkere delen en het verzwakken van fel licht). Ook de compositie kun je heel makkelijk achteraf nog aanpassen door een uitsnede van een foto te maken. Je ‘kadert’ je foto dan achteraf, door een kleiner deel van de foto te gebruiken en de rest weg te snijden. Dat is handig om bijvoorbeeld een persoon of object er meer te laten uitspringen of om te voorkomen dat de horizon precies in het midden staat.

De meer fanatieke fotobewerkers kunnen vervolgens, indien noodzakelijk, nog aan de slag met gevorderde bewerkingen. Zoals het lichter of donkerder maken van een bepaald deel in de foto (dus niet de foto in zijn geheel). Denk bijvoorbeeld aan een waterval die op de foto net wat te donker is, terwijl de rest wel goed belicht is. Of juist aan wolken die wat te fel zijn en die wat donkerder en contrastrijker gemaakt kunnen worden. Of het retoucheren van bepaalde storende elementen, zoals bijvoorbeeld rommel op de grond, een vlekje of een pukkeltje. Ook dat kan zowel met apps op een smartphone of tablet, of via software op de pc.

Filters

Los van correctieve bewerkingen, zoals het bijschaven van ‘foutjes’, kun je via dezelfde software natuurlijk ook je foto verfraaien. Denk dan bijvoorbeeld aan het verhogen van het contrast of de verzadiging, waar een foto vaak van opfrist. Ook dat is vaak een kwestie van een klik of het verplaatsen van een schuifbalk. Wat momenteel helemaal ‘hip’ is, is het toevoegen van filters. Veel camera’s (en smartphones) zijn er standaard al van voorzien, maar ook achteraf kun je heel eenvoudig een filter toepassen op je reeds gemaakte foto’s. Zo’n filter zorgt ervoor dat een ogenschijnlijk simpele foto ineens opvalt. Bijvoorbeeld met retrokleuren (uit de zeventiger jaren), een polaroid-randje of enorme scherptediepte (waarbij een klein deel van de foto scherp is en de rest onscherp). De app Instagram is er groot mee geworden en staat op het merendeel van de smartphones (de software werd onlangs voor 1 miljard dollar opgekocht door Facebook).

instagram-logo

Panorama

Sommige compactcamera’s hebben een panoramafunctie, maar lang niet allemaal. Voor een smartphone (of tablet) is dat geen probleem want als er niet standaard in deze functionaliteit is voorzien, kun je simpelweg een app downloaden die dit mogelijk maakt. Een panorama is extra indrukwekkend omdat dergelijke foto’s een veel breder perspectief tonen, dat ook meer in overeenstemming is met wat het menselijk oog ziet. Een panoramafoto bestaat uit meerdere horizontale (of verticale) foto’s die softwarematig aan elkaar worden geplakt. Daarnaast bestaan er ook talloze apps die een 360 graden-panorama mogelijk maken. Zo’n panorama is helemaal indrukwekkend omdat je hiermee voor, achter, boven, onder en van opzij kunt kijken. Je ziet praktisch alles om je heen terug in de foto, behalve jezelf. Een 360 graden-panorama wordt gemaakt door tientallen foto’s achter elkaar te maken. Begeleid door de software draait je langzaam rond en vul je verschillende ‘vakjes’ in met foto’s, die door de slimme software aan elkaar geweven worden. Dit leidt tot een foto waarbij je interactief rond kunt draaien. Je kunt deze ook omzetten naar een regulier fotoformaat. Daar moeten we wel bij zeggen dat een 360 graden-panorama zelden compleet ‘foutloos’ is. Vaak is er sprake van foutieve overlappingen, uitgebeten luchten (op de locatie van de zon) en lege delen (op het draaipunt).

panoramaBij een 360 graden-panorama wordt alles om je heen in een foto vastgelegd (maar soms wel met zichtbare foutjes)

Apps

Als voorbeeld bespreken we enkele bekende apps en de bewerkingsmogelijkheden die zij bieden. Het eerder genoemde Instagram bevat niet zozeer bewerkingsmogelijkheden, maar wel talloze filters die veel gebruikt worden voor publicatie op sociale media.  Instagram staat bekend om de ouderwetse vierkante foto’s met een randje en een jaren zeventig-effect, maar er zijn uiteraard meer opties. Er is een rechtstreekse koppeling naar sociale media als Facebook, Twitter, Tumblr, Foursquare en Flickr.

foto smartphone instagram

Instagram biedt tientallen filters en kan rechtstreeks op sociale media publiceren.

Photo Editor

De gratis app Photo Editor is Nederlandstalig en bevat een flink aantal bewerkingsmogelijkheden. De app kan automatisch een foto verbeteren, maar er zijn ook handmatig veel mogelijk. Zo is er flink aantal (kleur)effecten aan boord en zijn nagenoeg alle standaard bewerkingsmogelijkheden aan boord (bijsnijden, helderheid, contrast, saturatie, scherpte). Ook is het mogelijk om tekst toe te voegen. Geavanceerde bewerkingen, zoals retoucheren of lokale aanpassingen ontbreken in deze versie. Ook is er reclame die steeds in beeld staat.

Photo editor - foto-2 2

Photo Editor is gratis, maar wel inclusief ietwat hinderlijke reclame.

Snapseed

Snapseed is sinds de overname door Google gratis geworden. De app is Engelstalig, maar zeer uitgebreid. Een bewerking kan heel eenvoudig worden uitgevoerd door met de vinger naar links of rechts te bewegen. Bijvoorbeeld bij het onderdeel belichting (brightness) wordt de foto donkerder als je naar links beweegt en lichter als je naar rechts gaat. En zo werkt het ook bij de andere aanpassingen, die vlot te selecteren zijn door met de vinger naar boven op beneden te bewegen. Ook bevat de app een flink scala effecten en filters, zoals tilt-shift (scherptediepte), vintage, zwart-wit en diverse kaders (frames).

snapseed foto-1 2

 

Snapseed biedt zeer veel mogelijkheden en zeer eenvoudige bediening.

Photoshop Express

Ook Adobe heeft een aantal apps ontwikkeld, waaronder Photoshop Express. Dit is een gratis Engelstalige app die de alle standaardbewerkingen biedt, zoals uitsnijden, de horizon rechtzetten, de belichting en het contrast en de verzadiging aanpassen. Dit gaat vrij eenvoudig door je vinger omlaag of omhoog te bewegen (vergelijkbaar als bij Snapseed). Ook bevat de app een optie om een foto met één druk automatisch te verbeteren. Verder zijn er nog een groot aantal effecten, die qua sterkte aan te passen zijn. Maar juist dat waar de reguliere Photoshop mee uitblinkt, het retoucheren van foto’s, is dat met deze versie niet mogelijk. Er is ook nog een betaalde versie genaamd Photoshop Touch (€ 8,99) waarmee dit wel kan.

PS express - foto-3

Photoshop Express is een gratis variant op Photoshop, maar komt nog niet bij het origineel in de buurt.

iPhoto

iPhoto is betaalde (Nederlandstalige) software (€ 4,49) dat alleen beschikbaar is voor de iPhone, iPad en iPod Touch. Het is een van iPhoto (voor de Mac) afgeleide variant, met behoorlijk uitgebreide bewerkingsopties. Naast het toepassen van de standaardbewerkingen (rechtzetten, uitsnijden, contrast) is het met de app ook mogelijk ook lokale bewerkingen uit te voeren. Met behulp van de vinger kan een deel van de foto aangepast worden, bijvoorbeeld: donkerder, lichter, scherper, zachter en (on)verzadigder. Dat gaat vrij eenvoudig op basis van vingeraanrakingen. Ook bevat de app geavanceerde bewerkingsmogelijkheden, waar je kunt spelen met scherptediepte en het donkerder maken van de lucht (terwijl de rest van de foto intact blijft).

iphoto foto-3

iPhoto is een betaalde app, maar maakt ook retoucheren mogelijk, zoals het lokaal helderder of donkerder maken van een deel van een foto.

PC software

Voor de pc bestaan er diverse fotobewerkingspakketten. De bekendste is Photoshop, dat beschikbaar is als professionele versie en een consumenteneditie (Photoshop Elements). Een directe concurrent is Paintshop Pro van Corel. En een steeds populairder wordende alternatief is Adobe Lightroom. Dit is een zogenaamde ‘workflow’-pakket waarmee een reeks foto’s efficiënt en snel bewerkt kunnen worden. Sinds kort bevat dit pakket ook mogelijkheden om te retoucheren en om lokale aanpassingen te doen. De genoemde softwaretitels zijn allemaal betaalde pakketten van tussen de € 70 en € 100.

Uiteraard zijn er ook gratis alternatieven, zoals Paint.NET, The Gimp en Picasa (van Google). De laatstgenoemde is vooral interessant voor mensen zonder al te veel ervaring met beeldbewerking en die graag snel resultaat zien. Picasa lijkt qua opzet wel een beetje op de apps; het pakket is overzichtelijk en bevat de meest gebruikte bewerkingsmogelijkheden die eenvoudig te gebruiken zijn. Gevorderde bewerkingen zoals retoucheren ontbreken echter. Daarvoor kun je een beroep doen op betaalde of meer ingewikkelde software.

Picasa 3 24-5-2013 105929

Google’s Picasa blinkt op de pc uit door zijn eenvoudig en gemak. En… het is gratis.

Lightroomkopie

Adobe Lightroom is bevat zeer uitgebreide bewerkingsopties en kan het uiterste uit foto’s persen, met behoud van kwaliteit. 

Proef op de som

Apps op een smartphone en tablet zijn over het algemeen prettiger te gebruiken dan traditionele software op een pc. Dat komt door de overzichtelijke opzet, maar vooral ook door de bediening door middel van het aanraakgevoelige scherm. Je gebruikt simpelweg je vinger op de juiste plaats en ziet direct resultaat. Ook de mogelijkheden van de meest gebruikte bewerkingen zijn best uitgebreid en effectief. Dat roept de vraag op hoe het zit met de kwaliteit. In hoeverre is het eindresultaat van een app vergelijkbaar met een goed softwarepakket op een pc? Daarvoor gingen we aan de slag met de diverse apps op een tablet en Adobe Lightroom op een pc.

Voorbeeld 1:

Kroatie-5522-origineel

Origineel

IMG_0501-app

Bewerkt via app

Kroatie-5522-pc

Bewerkt met computersoftware

Conclusie #1: de foto is in via de app wel flink verbeterd. Maar de pc-versie is beter.

Voorbeeld 2:

EXA_5585-origineel

Origineel

IMG_0491-app

Bewerkt via app

EXA_5585-2-pc

Bewerkt met computersoftware

Conclusie #2: de waterval is goed uitgelicht in de app-versie, maar de bewerking is ten koste gegaan van de lucht.

Voorbeeld 3:

IMG_7680_origineel

Origineel

IMG_0729-app

Bewerkt via app 

IMG_7680-pc

Bewerkt via computersoftware 

Conclusie #3: de originele foto is wat onderbelicht. In de app is dit niet goed te corrigeren, maar via pc software wel.

App versus pc

Van iedere testfoto hebben we drie versies: het origineel en de bewerkte versies door respectievelijk een app en betaalde pc software. Op het eerste gezicht lijkt de door een app bewerkte versie zeker niet verkeerd. Een onderbelicht onderwerp kon succesvol aangepast worden en het aanpassen van het contrast en de kleurverzadiging was vlot en effectief. Met iPhoto was het zelfs mogelijk om een deel van een foto te bewerken, bijvoorbeeld door de waterval helderder te maken. Op klein formaat zijn de verschillen beperkt zichtbaar. Maar wie kritisch kijkt, ziet dat de op een pc bewerkte versie beter is. Het aanpassen van de belichting of het contrast via een app heeft vaak als bijeffect dat de belichting in de rest van de foto ook wat veranderd. Het onderwerp is goed te corrigeren, maar vaak met een negatief bijeffect, zoals de lucht (die gaat uitbijten of van kleur verandert). Ook kwalitatief, qua scherpte en detail, zijn de pc foto’s beter. Dat komt mede omdat apps vrijwel nooit opties bieden bij het opslaan, terwijl je bij pc software de mate van compressie (lees: kwaliteit) kunt bepalen.

Daar komt nog een ander belangrijk verschil bij. Apps zijn vooralsnog vooral bedoeld voor gemiddelde amateurfoto’s en niet voor serieuze fotobewerking. De meeste foto-apps ondersteunen geen raw-foto’s. Dit is een fotoformaat dat door spiegelreflexcamera’s en de betere compacts gebruikt kan worden, waarbij de foto in een veel hogere kwaliteit wordt opgeslagen. Dankzij die kwaliteit is een foto ook veel beter te bewerken, zonder dat er negatieve bijeffecten ontstaan. Zo is de belichting van een onder- of overbelichte foto vaak zonder schade te bewerken, terwijl dat bij jpeg-foto’s niet het geval is. Overigens kunnen sommige apps wel raw-foto’s openen, maar ze gebruiken dan de jpeg-versie van de foto (die eveneens in het raw-bestand is opgeslagen).

Conclusie

Het bewerken van foto’s via apps is veel eenvoudiger dan via traditionele pc software, mede doordat je je vingers kunt gebruiken. Dat werkt erg intuïtief en prettig. Apps bieden voor de meeste amateurs ook voldoende bewerkingsopties. Het is kinderspel om een foto op te peppen of van een fraai filter te voorzien, waardoor een foto veel meer impact krijgt. Voor de serieuze fotobewerkers zijn apps nog geen volwaardig alternatief. Software op een pc biedt niet alleen meer mogelijkheden, het uiteindelijke resultaat is mooier en vooral kwalitatief beter. Dat komt mede omdat apps alleen met het jpeg-formaat om kunnen gaan. Voor de gemiddelde amateurfotograaf, die geen raw-formaat gebruikt, is dat echter geen probleem en zijn apps een interessant alternatief voor de meest gebruikte fotobewerkingen. Met name tablets zouden in de toekomst wel eens een steeds grotere rol kunnen gaan spelen met beeldbewerking, vanwege de bediening. In combinatie met Photoshop (voor de pc) is het al mogelijk om een tablet te gebruiken. Beeldbewerking is dus niet iets wat je perse pas bij thuiskomt doet na je vakantie, in het vliegtuig of in de auto kun je al aan de slag.

Heb jij wel eens foto’s bewerkt op een smartphone of tablet? Zo ja, deel je ervaringen in het reactieveld
Pin It
Jeroen

is mede-oprichter van FotoVideo.nu, schrijver van diverse (foto)boeken en auteur voor verschillende tijdschriften. Hij fotografeert sinds 1994 met een spiegelreflexcamera en geeft ook af en toe presentaties en workshops over fotografie. Volg Jeroen ook op Twitter.

1 reactie naar Foto’s bewerken met een app (of pc)

  1. Ine Scheepens

    Ja, ik heb op mijn iPad hele leuke foto’s bewerkt met de app Instagram,
    ik heb ze zo groot mogelijk opgeslagen.
    Maar nu wil ik de foto’s laten afdrukken in een iets groter formaat,
    b.v. 15X15 maar daarvoor is het bestand niet groot genoeg.
    De foto’s zijn gemaakt met een fototoestel, van van de computer
    op mijn iPad gezet.
    Wie weet raad?
    Groetjes Ine

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *