Praktijktest: Sony RX100 versus spiegelreflex

Door -

Weer op de redactie aangekomen blijken we een setje heel mooie nachtopnamen rijker te zijn. De Sony RX-100 heeft echt goed werk geleverd. Heb je geen spiegelreflex bij je, dan kun je dankzij de RX-100 alsnog met kwalitatief zeer hoogwaarde beelden thuiskomen, die je prima voor allerlei doeleinden kunt inzetten. Verwacht niet dezelfde beeldkwaliteit als je 5D Mark III of je D800 uiteraard, maar je komt wel degelijk een heel eind. Verder dan ooit mogelijk was met een camera van dit formaat. Je ziet wel dat het dynamisch bereik van een fullframe camera een stukje hoger is en uiteraard leggen ze net wat meer detaillering vast. Verder gebruiken wij toplenzen en die zijn optisch wel heel erg goed. Ga je op pad met een een instapreflex en een kitlens, dan zal het verschil in beeldkwaliteit met de RX-100 waarschijnlijk verwaarloosbaar klein zijn, mits je de ISO binnen de perken houdt.

De RX100 versus de 5D Mark II (mouseover)

RX100 (onder), 5D Mark II (boven)

Slotopmerking

Maar er is natuurlijk meer dan alleen beeldkwaliteit. Zo is de RX-100 niet weerbestendig, dus je kunt hem niet onder alle omstandigheden inzetten. Iets wat met een Canon 5D bijvoorbeeld wel prima kan. Ook zul je wat vaker in het menu moeten duiken omdat er minder bedieningsknoppen zijn, al heb je de belangrijkste instellingen wel onder handbereik via bijvoorbeeld de Fn-knop. Werk je beroepsmatig en gebruik je de RX100 naast je “professionele” apparatuur, dan zul je wat voorzichtiger met dit cameratje moeten omspringen. Want ‘beroeps’ staan niet altijd bekend om het zachtzinnig omgaan met hun fotogereedschappen (professionele fotoapparatuur moet een flinke stoot kunnen verdragen).

Bij FotoVideo.nu houden wij wel van een leuke uitdaging. Ook als anderen het eerder als een krankzinnige uitdaging zouden bestempelen. Zo ontstond daar zomaar ineens het idee om met een compactcamera een van de moeilijkste takken van fotografie te verkennen: avond- en nachtfotografie. Daar was wel een specifieke aanleiding voor. Er was sprake van een camera zo klein dat je hem in je broekzak overal mee naartoe kon nemen en waarvan boze tongen beweerden dat het een uitzonderlijke beeldkwaliteit leverde. ‘Spiegelreflex-kwaliteit’ werd her en der zelfs geroepen. Het bleek te gaan om de Sony Cybershot RX-100. Jawel, dat is een compactcamera, maar wel eentje met een relatief grote beeldsensor. Wij maakten ons best wel zorgen. Was dit kleine toestel echt bestand tegen de barre lichtomstandigheden na zonsondergang?

Kriebelen

Spiegelreflex-kwaliteit. Bij dit gevleugeld woord dat je regelmatig tegenkomt gaat het bij ons altijd kriebelen. Roep over een willekeurige camera dat hij spiegelreflex-kwaliteit levert, en wij slepen er meteen een Canon 5D Mark II, Mark, III, een Nikon D700 of zelfs een D800 bij voor het benodigde vergelijkingsmateriaal. Dat is natuurlijk niet eerlijk als het om een compactcamera als de Sony RX-100 gaat. Het zou waanzin zijn om dit kleine toestel met een high-end fullframe camera te vergelijken. Wie doet nou zoiets stoms. Nou… uhhh… wij dus. Begrijp ons goed. Wij willen heus niet aantonen of ontkrachten of de beeldkwaliteit van de Sony RX-100 in de buurt van één van de genoemde reuzen komt. Wat wij wel graag willen weten, is hoe ver je kunt komen met een onopvallende camera die met gemak in je broekzak past en die en die je altijd en overal bij je kunt dragen. Stel, je bent een avondje stappen en ziet als je uit de kroeg of het restaurant stapt, plotseling een fantastisch schouwspel ontvouwen. Je grijpt naar de spiegelreflex die in je zware rugzak zit opgeborgen – en herinnert je dan plotseling dat je favoriete fotoapparatuur allemaal thuis is. Je was een avondje stappen, weet je nog… Wat nu? Snel naar huis rennen/rijden/fietsen/vliegen/teleporteren (doorhalen wat niet van toepassing is), camera grijpen en weer terug, om er vervolgens achter te komen dat het mooie fotomoment alweer voorbij is?

De uitdaging

Nadat je het restaurant / de kroeg bent uitgelopen en je tevergeefs naar de spiegelreflex hebt gegraaid, herinner je je plotseling dat je wel je geheim wapen bij je hebt: de Sony Cybershot RX-100 die altijd in een buidel aan je broekriem hangt / veilig in een jaszak / broekzak / je handtas zit. De roemruchte compactcamera met spiegelreflex-kwaliteit. Wij hebben voor je uitgezocht of dit kleine toestel wel bruikbaar is onder deze zware omstandigheden – want weinig licht laat op de avond – en ook niet onbelangrijk: of de resulterende beelden wel bruikbaar zijn. Kun je beter naar huis gaan en desnoods een andere avond met je reflex terugkomen en hopen dat het schouwspel zich opnieuw ontvouwt? Of heeft het zin om direct het moment te pakken met je RX-100 zodra het zich aandient. Kortom, is een compactcamera als de RX-100 in voldoende mate een alternatief voor een spiegelreflex?

De RX100 versus de 5D Mark II (mouseover)

RX100 (onder), 5D Mark II (boven)

Disclaimer: dit is geen wetenschappelijke test met 100% identieke omstandigheden, maar een praktijktest (zeg maar steekproef).

Het Amsterdam Light Festival was voor ons een mooie aanleiding om de uitdaging aan te gaan. Na lang wikken en wegen en diverse excuses te hebben bedacht en weer afgewezen, besloten wij met pijn in het hart de zware rugzak met spiegelreflexen en al onze kwaliteitslenzen op de redactie te laten. We voelden ons bijna naakt. Zo met alleen een kleine compactcamera in de hand. O, en nog een Joby Gorillapod (SLR Zoom) die wel te groot is voor in de binnenzak van onze winterjas, maar wel lichter aanvoelt dan alleen al de accu van een beetje reflexcamera. We gingen dus op pad. Met een Sony RX-100 met volle accu en lege geheugenkaart, een Joby Gorillapod en uiteraard met… met onze… nou met niets anders eigenlijk.

Focus Peaking

Daar sta je dan in hartje Amsterdam. Op een brug. Tussen de voorbijrazende trams, auto’s en honderden onverlichte fietsers. Half fotograferend Nederland was er ook op het festival. Met volgeladen rugzakken en massieve statieven. Even denken we er nog over om stilletjes door te lopen. We schamen ons een beetje, maar als even niemand oplet, pakken we snel de RX-100 uit een jaszak, schroeven hem op de Gorillapod en wikkelen de pootjes om de brugleuning. Zo, dat ging eigenlijk best wel snel en vlekkeloos. We zetten de camera aan, gaan naar de uiterste groothoekstand en staren verbaasd naar het best wel zwarte scherm. Oops, nu missen we onze heldere optische zoeker wel een beetje. Maar dan draaien we het diafragma open en zien we plotseling wel wat we doen. Dankzij Focus Peaking geeft de camera zelf wel aan wat er scherp in beeld is. We hoeven daar niet eens voor op het beeld in te zoomen en zelf naar de details te kijken. Iets wat we in Live View met de spiegelreflex wel altijd moeten doen. Bij de Sony RX-100 geeft een opvallende kleur direct al aan wat er scherp is – en daar vertrouwen we volledig op. Werkt de automatische scherpstelling dan niet? O ja hoor, die doet het prima, al stelt de camera wat minder snel scherp bij weinig licht (net als de meeste andere camera’s). Zo hebben wij ook een aantal opnamen op hoge iso-waarden (tot ISO 3200) gewoon uit de hand genomen. Zelf stellen we bij nachtfotografie met lange sluitertijden vanaf statief liever handmatig scherp, ook met de spiegelreflex, dat werkt nauwkeuriger.

De RX100 versus de 5D Mark II (mouseover)

RX100 (onder), 5D Mark II (boven). De RX100 komt een heel eind mee, maar de 5D Mark II toont meer scherpte en detail.

Voor de mooiste avondfoto’s zet je een lange sluitertijd in. Dat heeft zeker met een compactcamera als de RX-100 een groot voordeel. Het betekent dat je de ISO-waarde lekker laag kunt houden en daarmee voorkom je onnodige ruis. Ook vervaagt het water van de Amstel nu mooi en trekken rondvaartboten mooie lichtstrepen door het beeld. Een rondcirkelende politiehelikopter, we zijn tenslotte in Amsterdam, doet ook vrolijk mee met lightpainten. In de M-stand zetten we de ISO op 100, de sluitertijd op het maximum van dertig seconden en het diafragma komt proefondervindelijk uit op f/8. Slechts bij enkele sterk verlichte scènes gaan we over naar f/11. Omdat een zelfontspanner of afstandsbediening niet op deze camera past, gebruiken we de zelfontspanner met een vertraging van twee seconden. Daarmee voorkomen we trillingen in beeld tijdens het afdrukken. De platen zien er op het scherm prima uit. Goed belicht, lekker scherp en weinig ruis. Dat geeft ons vertrouwen. We kruipen langzaam uit onze schulp en missen eigenlijk de rugzak vol lenzen niet. Eigenlijk is dit best relaxed werken zo!

Joby Gorillapod

Foto gemaakt. Dan de camera eerst van het statief (we willen hem immers niet uit onze handen laten glippen en zomaar in de golven zien verdwijnen), de Joby loswrikken van de brugleuning en we zoeken weer een volgend punt op. Het valt ons op dat we eigenlijk overal wel een plekje kunnen vinden waar de Gorillapod aan bevestigd kan worden. Vaak is dat op een hek of brugleuning. Pootjes er stevig omheen wikkelen, even voelen of de statiefkop stevig zit en het statief niet kan omkukelen (wij zoeken altijd het kruispunt van een horizontale met een verticale stang), dan pas de camera erop, toestel aanzetten, richten, zoomen, scherpstellen en fotograferen maar. Het werkt echt supersnel en tussendoor lopen we op ons gemak wat rond, met de vingers achteloos onder het balhoofd geklemd. De camera laten we er meestal gewoon op zitten. Best lekker zo zonder gesleep met zware rugzakken en statieven. Een enkele keer zetten we de Joby als een ‘gewoon’ ministatief op de grond of een meterkast neer. Of we buigen de pootjes helemaal plat als er een erg brede brugleuning is en knikken dan alleen het onderste segment van elke poot om de rand heen.

Ruisreductie lange sluitertijden

Standaard staat op de Sony RX100 de optie ‘ruisreductie bij lange sluitertijden’ aan, net als op de meeste camera’s het geval is. Bij lange belichtingen kan namelijk extra ruis optreden. Door een tweede, even lange opname bij gesloten sluiter te maken, kan de camera deze ruis direct weer uit de opname filteren. Voordeel is dus een ruis-arme foto, maar groot nadeel is dat elke foto twee keer langer duurt dan de sluitertijd! Aangezien we al dertig seconden belichten, kost het maken van één foto dus een volle minuut. Best lang. Want het is nogal koud en het stormt ook nog (het is wel min of meer droog gelukkig). Wij schakelen deze optie daarom uit, vooral omdat wij bij eerdere tests eigenlijk geen verschil in de opnamen zagen en wat extra ruis toch eenvoudig is weg te filteren via ruisreductie in bijvoorbeeld Lightroom. Kijk, dat scheelt meteen een hoop wachttijd. Ook is de camera direct na de opname weer paraat en zo mis je geen fotokansen. Anders sta je dertig seconden lang jezelf te verbijten voor je weer in actie kunt komen.

De RX100 versus de 5D Mark II (mouseover)

RX100 (onder), 5D Mark II (boven)

Pin It

is zelfstandig tekstschrijver en fotograaf. Hij schrijft en fotografeert voor uiteenlopende bedrijven en diverse fotografie- en computerbladen. Verder is hij auteur van de boeken Licht en belichting en Kinderen in de fotografiereeks van Pearson Education. Spannende verhalen schrijft hij ook graag en er staan inmiddels diverse publicaties op zijn naam.

1 reactie naar Praktijktest: Sony RX100 versus spiegelreflex

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *