Preview Olympus E-P3, E-PL3 en E-PM1 (hands-on)

Door -

Olympus heeft een drietal nieuwe Pen camera’s aangekondigd, evenals verbeterde versies van de kitlenzen en een tweetal nieuwe objectieven voor deze serie. FotoVideo.nu was aanwezig op een internationale evenement in Wenen, dat in het teken van deze aankondiging staat en heeft twee dagen lang met de nieuwe camera’s kunnen werken. In deze hands-on preview lees je onze bevindingen.

Historie

Twee jaar terug kondigde Olympus haar eerste ‘Pen’ camera aan. Deze viel met name op door zijn ‘ retro’ uiterlijk van metaal. Hij zag er weliswaar van buiten wat ouderwets uit, maar van binnen was hij hypermodern. Dat maakte hem tot een hippe gadget. Na vier modellen staat inmiddels de derde generatie voor de deur. Aan het uiterlijk is opnieuw weinig veranderd, op wat tweaks hier en daar na. De camera is vooral met z’n tijd meegegaan, technisch flink verbeterd en zeer gericht op gebruiksgemak (met z’n eenvoudige bediening en leuke art-effecten).

Opvallende zaken

Er zijn een aantal zaken die deze aankondiging van Olympus extra bijzonder maken. Allereerst omdat men een nieuwe telg aan de serie heeft toegevoegd; de E-PM1. Dit is een zeer slanke versie van de Pen die wat omvang betreft veel lijkt op de NEX-serie van Sony. Hoewel Olympus hiermee de onderkant van de markt wil aanspreken, bevat de compacte E-PM1 veel onderdelen uit de duurdere Pen’s en is hij eveneens uitbreidbaar met alle beschikbare MFT objectieven. 

Verder is de snelheid waarmee Olympus nieuwe producten aankondigd opvallend. De E-P2 was weliswaar ondertussen wel aan vervanging toe, maar de E-PL2 werd amper een half jaar geleden op de CES aangekondigd en is nog niet zo lang op de markt. 

Verder heeft Olympus een aantal pijnpunten aangepakt. De sensor is verbeterd, de autofocus is een stuk sneller en de E-P3 heeft nu ook een ingebouwde flitser aan boord.

Alle nieuwe Pen camera’s beschikken over de volgende eigenschappen:

  • Zeer snelle autofocus
  • Truepic VI enginge (twee processors in één)
  • Door Olympus zelf ontworpen 12 megapixel-sensor
  • ISO t/m 12.800 (goede ISO prestaties t/m ISO 3200)
  • Ingebouwde AF assist lamp
  • Nieuwe art-filters
  • Vernieuwde 14-42mm kitlens

Sensor

De sensor is, ditmaal in eigen beheer, opnieuw ontworpen. Het lijkt er op dat Olympus, net als Panasonic met de G3, een inhaalslag aan het maken is op het gebied van de beeldkwaliteit op hoge lichtgevoeligheden. De Pen E-P3 gaat zelfs tot ISO 12.800, wat toch zeker iets beloofd. Hoewel de camera’s nog niet in ons testlab met de bijbehorende testkaarten en -software aan de tand hebben gevoeld, wijzen praktijktests uit dat ISO 1600 en 3200 er heel netjes uitzien. ISO 12.800 is echter compleet onbruikbaar.

Olympus heeft de resolutie overigens bewust bij 12 megapixels gehouden om de beeldkwaliteit optimaal te houden. Hoewel de camera’s daardoor op dit vlak wat achterloopt bij de concurrentie is het verschil in resolutie verwaarloosbaar klein. Bovendien stelde recentelijk ruim 90% van de FotoVideo.nu-bezoekers in een enquete dat men liever betere beeldkwaliteit had, dan een hogere resolutie (lees: meer megapixels). Olympus komt ons op dit vlak dus tegemoet en de eerste resultaten zijn veelbelovend.

Autofocus

Maar de grootste verbetering zit waarschijnlijk in de autofocus. Dankzij de vernieuwde sensor en een snellere beeldprocessor is het verschil tussen spiegelloze camera’s met verwisselbare lenzen (CSC’s/systeemcamera’s) en spiegelreflexcamera weer een stukje kleiner geworden. Sterker nog, Olympus stelt dat de autofocus de snelste ooit is. Sneller dan de Panasonic GH2, sneller dan de Olympus E-5 en zelfs sneller dan iedere andere camera met verwisselbare lenzen. Dus ook sneller dan een professionele Canon 1D-serie of Nikon D3(X).

De camera stelt inderdaad vrijwel instant scherp en doet dit vrij accuraat. Echter, het zoeken  van het maximale contrast is nog steeds zichtbaar en dus ook merkbaar. Dit kost toch een fractie tijd ten opzichte van fasedetectie. Maar een concrete uitspraak kunnen we er op dit moment nog niet over doen. Behalve dat de camera’s serieus snel zijn. Komt er een auto voorbij rijden die je wilt fotograferen, dan hoef je alleen maar te richten en klikken – de foto’s wordt direct gemaakt, zonder merkbare vertraging.

Tijdens het persevenement in wenen was alleen het topmodel, de Pen P3, gereed om in de praktijk te testen. De E-PL3 en E-PM1 komen pas later op de markt (het prototype van de E-PM1 dat we konden vasthouden had van binnen nog geen elektronica). We zijn een dag op stap geweest met de Pen E-P3 en hebben dus ondertussen een goede indruk van zijn prestaties in de praktijk gekregen. 

Snelheid

Zoals gezegd viel de snelheid als eerste op. Het klassieke nadeel dat compactcamera’s en systeemcamera’s hebben ten opzichte van spiegelreflexcamera’s, is dat ze over het algemeen traag zijn. Trager dan een spiegelreflex tenminste. Die beschikt namelijk over een speciale autofocussensor die via een subspiegel direct contact heeft met het beeld door de lens. Een D-SLR gebruikt fasedetectie, waarbij twee microlensjes het binnenvallende licht op de linker- en rechterpositie van het beeld registeren. Door de beeldeigenschappen te vergelijken is uit te rekenen op welke afstand het object staat en op welke positie er scherpgesteld moet worden. Compacts en camera’s zonder spiegel gebruiken constrastdetectie. Op basis van contrasten wordt het scherpstelpunt bepaald. Veel camera’s kun je dit proces in werking zien doordat het beeld op het lcd-scherm van onscherp naar scherm verandert (tijdens het scannen op zoek naar contrast).

In theorie zouden camera’s zonder spiegel dus altijd een nadeel houden op dit vlak. Echter, de techniek is de laatste tijd – vooral sinds de intrede van systeemcamera’s – sterk verbeterd. We hebben eerder uitgebreid camera’s als de Sony NEX-serie, de Samsung NX11 en de Panasonic G3 in handen gehad en daarbij hebben we amper serieuze vertraging kunnen constateren als het om scherpstellen gaat. Het is en blijft wel afhankelijk van de lichtomstandigheden. De Pen E-P3 stelt razendsnel scherp, maar bij slecht licht duurt dit toch een fractie langer. Met snel bewegend beeld heeft hij ook wel wat moeite (zie ook de videofilms op de laatste pagina). 

Algemene beeldkwaliteit

De foto’s die de P3 produceert zijn erg goed, zowel buiten als binnen. Hieronder zie je een foto die binnen is gemaakt. Daaronder een close-up. Zoals je kunt zien levert de P3 zeer scherpe plaatjes af.

De klassieke Pen is aan de buitenkant nauwelijks veranderd. Hij heeft nu een ingebouwde pop-op flitser aan de bovenzijde, waardoor het knoppenspel iets opgeschoven is. Ook is er een dedicated videoknop aan de achterzijde present. Verder heeft hij, net zoals de andere nieuwe Pen’s een autofocus hulplicht aan boord. Een nieuwheidjes is dat grip is verwisselbaar is. Niet alleen met een andere kleur of structuur, maar ook met een iets grotere, betere grip. En er is nu een ingebouwde flitser aan boord, iets dat de vorige Pen’s niet hadden (met uitzondering van de Pen Lite’s).

Beeldscherm

Het beeldscherm is wel behoorlijk veranderd. Het betreft een heus OLED scherm, dat garant staat voor fraaie kleuren, weinig energieverbruik en een zeer grote kijkhoek. Ook is het scherm aanraakgevoelig, waardoor je bijvoorbeeld kunt scherpstellen door op een bepaalde positie op het scherm te klikken. Ook kun je op die manier (naast de knoppen) bepaalde instellingen wijzigen of door je foto’s bladeren. Het is tevens mogelijk om een foto direct via het beeldscherm te maken, zonder dat je op een fysieke knop drukt. Het scherm is bovendien breedbeeld. 

Specificaties

  • ISO 100-12.800
  • 1080i 60fps AVCHD (of MJEG video)
  • In-body beeldstabilisatie (mechanisch)
  • OLED aanraakgevoelig 16:9 breedbeeld scherm (610k)
  • 35 punts autofocus
  • Ingebouwde pop-up flitser
  • Verwisselbare grip
  • Iets ander knoppenspel
  • Dedicated videoknop
  • 3 foto’s per seconde


Prijs en beschikbaarheid

De E-P3 komt eind juli op de markt voor een adviesprijs van € 799 voor de body en € 899 inclusief kitlens.

Naast de E-P3 hadden we ook de Canon 5D Mark II meegenomen. Sommige foto’s zijn zowel met de Pen als de 5D gemaakt, respectievelijk met de nieuwe 12mm f2 lens en de 24-105 f4 L IS (op 24mm, dus dezelfde beeldhoek). Geen directe vergelijking, maar wel interessant hoe beide camera’s omgaan met contrast, detail en vertekening (de 24-105 heeft aan de groothoekzijde last van vertekening). 

Het is wel duidelijk dat Olympus in de standaardmodus wat beperking toepast op de foto’s. De kleuren zijn wat warmer en meer verzadigd en details worden verscherpt. Zaken die de gemiddelde consument, die liever niet teveel tijd kwijt is aan fotobewerking, wel kan waarderen, maar de fotopuristen onder ons iets minder.

Olympus PEN P-3 (en als je met de muiswijzer op de foto gaan staan, de 5D Mark II)

Als we een uitsnede van het bovenstaande beeld rechtstreeks vergelijken dan is het overduidelijk dat de 5D meer details biedt, dankzij de 21 megapixel-fullframe sensor. Echter het beeld van de Pen is alles behalve slecht: scherp en gedetailleerd.

Links de 5D Mark II, rechts de Pen P3

Een uitsnede van de foto er boven. Links de 5D Mark II, rechts de Pen P3

Is naast de snelheden ook de beeldkwaliteit op hoge ISO’s toegenomen? Dit was immers altijd een beetje de achilleshiel van het MFT-concept. De kleine sensor loopt op technisch vlak per definitie achterop camera’s met een grotere sensor, zoals de zeer gangbare APS-C Sony van Sony, Samsung, Canon en Nikon. Panasonic liet met de G3 zien dat men een flinke inhaalslag gemaakt heeft, met bruikbare beelden op ISO 1600 en 3200 zonder noemenswaardig kleurverlies.

Hoewel de Pen E-P3 nog niet op onze testkaarten hebben kunnen loslaten, kunnen we op basis van de praktijkfoto’s wel stellen dat men een slag gemaakt heeft, maar dat de stap niet zo groot is als die van de G3. De E-P3 maakt prima foto’s op ISO 1600. Ruis is dan al wel zichtbaar, maar nog niet erg storend. Het verlies van detail is beperkt. Hierboven neemt de kwaliteit snel af. ISO 3200 is in de testfoto’s nog net te doen, maar de beeldkwaliteit is zichtbaar achteruit gegaan. Dit is met name te zien aan het ruispatroon dat zichbaar wordt (vooral op donkere en egale achtergronden), maar ook aan het verlies van scherpte en kleur. ISO 6400 en met name 12.800 is een absolute no-go. Op ISO 12.800 sneeuwt het van de kleurruis, terwijl het overduidelijk is dat de softwarematige ruisreductie het niet meer kan bijbenen. Als gevolg hiervan verliest een foto zeer veel kleur en verdwijnen details als sneeuw voor de zon..

ISO 12.800 is een onbruikbare stand die Olympus simpelweg niet had moeten toevoegen. In vergelijking met een foto op een lagere ISO-waarde is het kleurverschil extreem groot.

Kleurzweem

Simpel gezegd blijft er een foto met een rood-bruine zweem in de foto’s over (het paard in de foto hieronder is bijvoorbeeld in het echt groen). Los daarvan zit de foto vol met ruis (willekeurige kleurpatronen) en van details blijft ook niet veel meer over. Alles wordt simpelweg onscherp. Wie de camera per ongeluk op de hoogste ISO-stand laat staan, kan al deze foto in de digitale prullenbak gooien.

De Pen-serie heeft nog iets fraais; de zogenaamde ART-modus, die te vinden is op het programmawiel. Naast de Scene-stand, waarmee je op bepaalde omstandigheden kunt inspelen (zoals kaarslicht, zonsondergang, landschap en dergelijke) bevat de Pen ook een creatieve Art-stand. Die viel vooral bij de lifestylepers in goede smaak en niet zonder reden. Met de art-stand ben je als consument in staat om zonder ingewikkelde instellingen een fraai effect te behalen die vrienden en familie de ogen doet fronsen.

Eén van die functies is een HDR-achtige stand. Voor de één over-the-top, voor een ander een manier om een foto meer pit te geven waardoor hij anders dan anders wordt. Zie bijvoorbeeld de foto hieronder. Het origineel geeft de werkelijkheid weer. Als je met de muiswijzer over de foto heengaat zie je de art-stand waarbij het contrast enorm is verhoogt en details in schaduwen en hooglichten weergegeven worden.

Beweeg met de muiswijzer op de foto om het verschil te zien

Combinaties

Het interessante is ook dat art-instellingen gecombineerd kunnen worden. Bijvoorbeeld dus HDR, gecombineerd met vignetting en een wit randje om een foto. Een simpele foto ziet er daardoor al snel kunstachtig uit. En iedereen kan het – zonder bewerkingen op de computer.

Miniatuur

Het maken van miniatuurfoto’s is momenteel ook een trend. Traditioneel kon dit alleen met gigantische dure tilt-en-shift lenzen, maar tegenwoordig kun je kunstmatig via software ook een heel eind komen. De Pen kan dit ook, al zijn er meer concurrenten die dit bieden.

De klassieke Pen mag dan een mooi toestel zijn, de verkoop van de Pen camera’s begon pas echt goed te lopen toen de E-PL1 zijn intrede deed. Een goedkopere camera, in een iets minder robuste behuizing, voor een aardig prijskaartje. Datzelfde heeft Olympus herhaald met de E-PL2 en dat doet men nu weer met de E-PL3. Met als verschil dat er minder beknibbeld is. Eigenlijk is deze Pen Lite een volwaardige Pen. De camera beschikt over dezelfde sensor en dito beeldkwaliteit. Ook de snelheid is nagenoeg identiek. In de praktijk stelt de PL3 een fractie minder snel scherp als de P3. In ruil daarvan kan de PL3 meer foto’s per seconde produceren (vijf versus drie). Het grootste verschil is dat het scherm gebaseerd is op lcd-technologie in plaats van OLED en dat deze niet aanraakgevoelig is. Maar de PL3 heeft zelfs nog een serieus pluspunt ten opzichte van de P3 (zie verderop).

Specificaties

  • Dezelfde sensor als de E-P3
  • In-body beeldstabilisatie (mechanisch)
  • 5,5 foto’s per seconde (4,1 met beeldstabilisatie aan)
  • Geen ingebouwde flitser (een externe flitser wordt standaard los meegeleverd
  • Opklapbaar lcd-scherm, zowel naar boven als naar beneden (ala Sony NEX/Alpha)
  • ISO 100-12.800
  • Scherm op basis van lcd ipv OLED
  • Geen touchscreen

Uitklapbaar lcd-scherm

Een troef van de E-PL3 is het uitklapbare lcd-scherm. Deze kun je zowel naar boven als naar onderen toe uitklappen, waardoor je veel makkelijker vanuit moeilijke posities kunt fotograferen (zoals boven je hoofd of laag bij de grond). Dat maakt de PL3 zeer veelzijdig. Het is zelfs wat jammer dat Olympus dit niet ook in de P3 verwerkt heeft. Het geeft Olympus wat meer slagkracht tegen concurrent Sony en haar NEX- en Alpha-serie, waar dergelijke scherpjes al langer gebruikelijk zijn.

Flitser?

Een eigenaardigheid is dat Olympus er voor gekozen heeft om in de P3 een flitser in te bouwen en tegelijkertijd de flitser die in de E-PL1 en E-PL2 zat weer te verwijderen. Ter compensatie wordt er wel – zonder extra kosten – een (zeer) compacte externe flitser meegeleverd bij de E-PL3. Je kunt dus zelf beslissen of je deze meeneemt of thuislaat. 

Prijs en beschikbaarheid


De E-PL3 wordt medio september verwacht. De prijs is nog niet officieel gecommuniceerd, maar de verwachting is dat deze gelijk zal zijn aan de E-PL2 (circa € 599).

Ten slotte heeft Olympus nog een nieuwe telg aan de Pen-serie toegevoegd. De E-PM1 is een zeer compacte en vereenvoudigde uitvoering van de Pen-serie. De camera beschikt over dezelfde sensor en een marginaal tragere autofocus als de P3, maar produceert wel ruim 5 foto’s per secoonde. Het programmawiel ontbreekt, maar de PASM-standen zijn wel beschikbaar via het menu. Het lcd-scherm is niet opklapbaar. Desondanks is dit een interessante toevoeging die eveneens goed inhaakt op de concurrentie zoals Sony’s superplatte NEX-camera’s.

Specificaties

  • Zelfde sensor
  • In-body beeldstabilisatie (mechanisch)
  • 5,5 foto’s per seconde (4,1 met beeldstabilisatie aan)
  • Zeer plat
  • ISO 100-12.800
  • Geen programmawiel
  • Geen touchscreen
  • Geen ingebouwde flits
  • Geen opklapbaar scherm

Prijs en beschikbaarheid

De E-PM1 wordt medio september verwacht. Een prijs is nog niet definitief vastgesteld, maar zal lager liggen dan de E-PL3.


Naast de drie nieuwe camera’s werden er ook nieuwe objectieven aangekondigd. Allereerst verbeterde versies van de kitlenzen. Met name het ontwerp is verbeterd, optisch is er niets veranderd. Daarnaast heeft Olympus nog twee nieuwe objectieven geintroduceerd:

12mm f2

Allereerst de lichtsterke groothoeklens 12mm f2 (24mm effectief). Deze is uitgerust met een focusring met afstandschaal die te voorschijnt komt wanneer de lens ‘ uitgetrokken’  wordt. Het objectief is uitgevoerd in metaal en is vrij compact. Wel is hij redelijk aan de prijs (circa € 799). De lens wordt medio september verwacht.

45mm f1.8

Naast de 12mm heeft Olympus een 45mm f1.8 uitgebracht die uitermate geschikt is voor portretten. Immers, omgerekend komt de beeldhoek neer op 100mm en dankzij de lensopening van f1.8 is het mogelijk om met zeer geringe scherptediepte te werken, wat ideaal is voor portretten. Dit objectief wordt al in juli verwacht en heeft een adviesprijs van € 299.

De voorlopige conclusie is dat Olympus met dit trio haar positie in de snel groeiende (maar eveneens drukker wordende) markt van systeemcamera’s verstevigd heeft. De camera’s concurreren beter, zijn uitgerust met de laatste technologie en hebben wat betreft snelheid en beeldkwaliteit flinke sprongen gemaakt.

Het verschil tussen een spiegelreflex en een systeemcamera als de Pen wordt steeds kleiner. De autofocus van de P3 is uitermate indrukwekkend. Richt, klik en klaar. De beeldkwaliteit die de camera aflevert is ook prima, al is die ISO 12.800-stand echt ver over-the-top (want: simpelweg onbruikbaar). Consumenten die weinig aan beeldbewerking doen kunnen hun lol op met de ingebouwde Scene-standen en met name de Art-filters, die met weinig moeite al snel tot fraaie resultaten leiden. Wie lui is kan zelfs bracketing toepassen op de filters en zo bijvoorbeeld vier foto’s met verschillende effecten opslaan (en thuis een selectie maken).

We zullen de P3 binnenkort nog een tour door ons testlab laten maken om de beeldkwaliteit concreet in te schatten en een vergelijking te maken met de concurrentie. Hetzelfde geldt voor de goedkopere E-PL3 en E-PM1. Hou FotoVideo.nu dus in de gaten voor onze eindconclusie(s).

Hieronder zie je extra foto’s en video’s die met de Pen E-P3 zijn gemaakt:

Olympus Pen E-P3 test footage 1 (www.fotovideo.nu) from FotoVideo.nu on Vimeo.

Olympus PEN (E-P3) test footage 3 (www.fotovideo.nu) from FotoVideo.nu on Vimeo.

FOTO’S:

Pin It
Jeroen

is mede-oprichter van FotoVideo.nu, schrijver van diverse (foto)boeken en auteur voor verschillende tijdschriften. Hij fotografeert sinds 1994 met een spiegelreflexcamera en geeft ook af en toe presentaties en workshops over fotografie. Volg Jeroen ook op Twitter.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *