Sony Cyber-shot DSC RX1 uitgebreide review

Door -

De Sony Cyber-shot DSC RX1 is de kleinste en lichtste digitale kleinbeeldcamera (fullframe dus) die wij ooit in handen hebben gehad. We verklappen meteen maar dat dit toestel tevens ‘by far’ de hoogste beeldkwaliteit heeft van alle andere toestellen van dit fysieke formaat die wij ooit getest hebben. Ook niet onbelangrijk, het is werkelijk een feestje om ermee te werken. Het is echt zo’n toestel die de lol in fotograferen terugbrengt. Deze full frame camera past niet echt in je broekzak, maar wel in een ruime jaszak of (hand)tas. Maar hoe presteert hij in de praktijk?

Compact(e)camera

Op de website van Sony vinden we de RX1 net als de eerder door ons geteste RX100 terug onder het kopje compactcamera’s. Uh… compactcamera? Dat is niet echt de plek waar we zelf de Sony RX1 onder zouden scharen. Al verklapt de naam het natuurlijk wel een beetje: het is immers een Cyber-shot. Gevoelsmatig vinden wij dit toch wel een belediging voor een geavanceerde camera als dit. Zelf spreken we dan ook liever van een compacte camera. Misschien een nuanceverschil, maar de term compactcamera doet de RX1 echt geen recht aan – hij doet hem eerder ernstig tekort.

Originele beelden

De foto’s in deze review zijn met de standaard-instellingen van de camera gemaakt en hebben we onbewerkt gelaten. Dit betekent dat er met Photoshop Elements, Photoshop CS6,  Lightroom, of een andere bewerker nog veel meer uit de beelden te halen is. Vooral als er met raw-bestanden gewerkt wordt. Wij hebben dus kant-en-klare jpg-foto’s uit de camera gebruikt en er is geen fotobewerking aan te pas gekomen. Bijna alle foto’s zijn in de A-stand gemaakt. Waar nodig is belichtingscompensatie toegepast. Sommige avondfoto’s zijn in de M-stand vanaf statief geschoten (de tijdpopnamen van dertig seconden).

Het meest opvallende uiterlijke kenmerk van de Sony RX1 is de naar verhouding forse lens. Op productfoto’s valt dat niet zo op, maar houd je het toestel in de hand… Afijn, we hebben met een fullframe camera te maken en dat betekent dat de lens op deze grote sensor is afgestemd. Voor wie de RX1 nog niet zo goed kent: we hebben te maken met een sensor van 24,3 megapixels en een vaste lens van 35 millimeter. Dat is een ideale brandpuntsafstand voor bijvoorbeeld straatfotografie, maar ook heel geschikt voor portretten waarbij je wat van de omgeving wilt laten zien en uiteraard diverse andere takken van sport. Uiteraard kun je heerlijk spelen met enorm kleine scherptedieptes, iets wat met een compactcamera niet lukt.

Zijn we van systeemcamera’s gewend dat de sensor dicht ‘onder het oppervlak’ zit, bij de RX1 is dit niet het geval. Wie de lens van een systeemcamera afhaalt, ziet enkele millimeters lager de sensor zitten. Dat is bijna eng dichtbij. Bij de RX1 zit de sensor een stuk lager, richting de achterwand. Dat is aan het merkteken op de bovenzijde te zien. Net als bijvoorbeeld bij een spiegelreflex is hierop een cirkel met een streepje te zien. Dat tekentje geeft de positie van de sensor aan. Je zou daarom kunnen stellen dat bij de Sony RX1 de lens eigenlijk doorloopt tot diep in de behuizing. Inderdaad, de lens is zelfs nog langer dan de buitenkant van de camera doet vermoeden.

De kracht van fullframe

Hoe groot fullframe is, zie je pas goed op de onderstaande afbeelding. Geheel links zie je de fullframe sensor van de RX1. Daarnaast staat een APS-C sensor – de gebruikelijke maat voor consumenten DSLR’s zoals de Sony A58, Nikon D5200 en Canon 650D. Helemaal rechts staat de sensor van een compactcamera. Het is dus wel duidelijk waarom de beeldkwaliteit van de RX1 zo goed is, want een grote sensor vangt veel meer licht op en heeft meer ruimte voor pixels (en produceert daardoor minder ruis).

Fotograferen doe je – als het aan ons ligt –  altijd met twee handen. Dat is dan ook de beste manier om de RX1 te werken. Met de rechterhand houd je de body vast, terwijl je met de linkerhand het toestel bij de lens ondersteunt en tegelijkertijd de lensringen bedient. Leuke is namelijk dat je het diafragma met een ring op de lens instelt en niet zoals op de meeste andere camera’s met een knopje op de body. Een andere diafragmawaarde instellen is daarmee razendsnel gebeurd en je ziet live hoe het diafragma zich stapsgewijs toeknijpt als je een blik op het glas werpt. Erg leuk en je krijgt dus een gratis cursus ‘wat is een diafragma’ bij deze camera 😉

Verder zit er een scherpstelring op de lens, die je uiteraard alleen nodig hebt als je het toestel op handmatig scherpstellen zet, of wanneer je ervoor kiest de autofocus te willen bijsturen/corrigeren. Kiezen tussen deze drie manieren van scherpstellen doe je met een schakelaar aan de voorzijde. Ook daar kun je met de linkerhand meteen bij. Vlak naast de scherpstelring zit nog een extra ring, waarmee je  de macrostand inschakelt. Standaard kan er vanaf 24 centimeter worden scherpgesteld gerekend vanaf de voorzijde van de lens (dertig vanaf de sensor), in de macrostand is dat al vanaf veertien centimeter (twintig vanaf de sensor). De voorste lens schuif hierbij enkele millimeters naar voren, een beetje alsof er een tussenring is ingebouwd, waardoor er dus net iets dichterbij is scherp te stellen.

Formaat

De ‘body’ van de RX1 is behoorlijk klein en zelfs maar een fractie groter dan de Sony RX100 (die een sensor van één inch en de bijbehorende cropfactor van ongeveer drie heeft). Wonderbaarlijk. De meeste externe flitsers zijn zelfs een stuk groter dan de RX1! Het is echt de lens die deze camera zijn volume geeft. Een vaste lens die zich niet terugtrekt in de behuizing. Hij steekt dus altijd even ver uit. Oké, niet helemaal waar, hij wordt enkele millimeters langer als je naar de macrostand gaat. Toch is de camera-lens combinatie mooi in balans. Met de bijgeleverde schouderriem hangt de camera netjes aan je schouder of rond je nek. De camera is met 482 gram (inclusief accu en geheugenkaart) zeker niet zwaar te noemen. Deze camera kun je met gemak overal mee naartoe nemen. Je hebt er echt geen last van, al is hij natuurlijk wel wat meer ‘aanwezig’ dan een compactcamera zoals de RX100, die je onopvallend in je jaszak of een compact cameratasje aan je riem kwijt kunt.

De RX1 behuizing is niet veel groter dan die van de RX100 (mouse-over)

Bovenop het toestel vinden we een volledig in de behuizing verzonken flitser(tje). Met een knopje aan de achterzijde springt deze omhoog. Terugduwen moet met de hand, er zit geen motortje achter. Er is een volwaardige flitsvoet aanwezig, dus krachtigere externe flitsers kunnen prima op de RX1 worden gebruikt. Let er wel op dat Sony een andere maat flitsvoet gebruikt, al bestaan er handige converters om een flitser van een ander cameramerk te gebruiken.

De flitsvoet is meteen ook de plek waarop een optische of digitale zoeker (EVF) past, alleen is er voor de systeemflitser dan helaas geen plek meer. De contactpunten zitten mooi beschermd en vrijwel onzichtbaar achterin het flitsvoetje weggewerkt. Er zit een plastic kapje op, zodat de bovenzijde van de camera er netjes en strak uitziet en stof, vuil en vocht geweerd worden. We vinden rechts een draaiknop waarmee we snel van stand kunnen wisselen. Naast de P, A, S en M-stand is er ruimte gevonden voor de filmstand, panorama- stand, Scènes en een Auto-stand. Extra handig is dat er drie custom-standen allemaal op het draaiwiel zitten. Bij de RX100 is er één C-stand en kies je vervolgens via het scherm welke van de drie je wilt gebruiken.

De aan-/uitknop vinden we aan de voorzijde van de ontspanknop. De plek waar bij compactcamera’s meestal de zoomknop zit. Verder is op de bovenzijde nog een handige draaiknop te vinden waarmee je de belichtingscompensatie instelt. Die kan dus razendsnel worden ingesteld zonder in menu’s te duiken of een blik op het scherm te werpen. Tot slot zit uiterst rechts een klein knopje waaraan je een eigen functie mag toekennen. Zelf kozen we voor de iso-waarde,, maar witbalans of een van vele andere instellingen is ook mogelijk.

Een diafragma-ring op de lens, een draaiknop voor belichtingscompensatie; dit alleen al maakt dat je met de Sony RX1 snel op veranderende (licht)omstandigheden kunt inspelen als je bijvoorbeeld in de A-stand werkt. Na een tijdje kan dat zelfs blindelings door het aantal ‘tikjes’ te tellen waarin je een ring of wiel verstelt. Werk je graag in de T- of de M-stand, dan gebruik je een onopvallend wieltje aan de achterzijde ter hoogte van de duimgreep om even snel de sluitertijd in te stellen.

Het duurde even voor wij ons plotseling afvroegen: maar als je het diafragma met een ring op de lens instelt… wat gebeurt er dan in de T-stand? Hoe kan de camera een geschikte lensopening kiezen om de belichting kloppend te krijgen, als wij daar handmatig een zetje voor aan een lensring moeten geven bij deze camera? Gelukkig, of beter gezegd, uiteraard, heeft Sony hieraan gedacht. Op welke diafragmawaarde je de ring ook instelt, dat wordt gewoon genegeerd in de T-stand. De ring zit namelijk niet direct aan het diafragma binnenin de lens gekoppeld, de overdacht gaat elektronisch (ook wel fly-by-wire genoemd).

Custom standen

Dat brengt ons wel op het volgende puntje. Wij gebruiken de Custom-standen bijna dagelijks om snel te schakelen tussen setjes veelgebruikte instellingen. Bijvoorbeeld een tijdopname van meerdere seconden op lage iso-waarde op C1 (voor als we werken vanaf statief) en een opname met korte sluitertijd en hoge iso-waarde op C2 (voor wanneer we uit de hand fotograferen). Zo kun je enorm snel omschakelen en voorkom je dat je iedere keer handenvol instellingen moet aanpassen. Met het risico een cruciale te vergeten. Want op een statief zetten we stabilisatie uit en misschien de timer op twee seconden, terwijl we uit de hand zeer zeker geen timer willen en juist wel stabilisatie. Daar zijn de C-standen perfect voor. Ook handig als een opdrachtgever plotseling een portretfoto wil hebben, terwijl jij net de beste instellingen hebt uitgedokterd om tijdopnamen vanaf een statief te maken van het interieur. Daar heb je dan altijd nog C3 voor. Bij de Sony RX1 moet je er bij de C-standen dan wel rekening mee houden dat in tegenstelling tot veel andere camera’s (zoals ook de RX100), het diafragma en de belichtingscompensatie daar niet in worden opgeslagen. Logisch ook, want daar heb je nu een fysieke lensring en draaiknop voor. Wel iets om op te letten.

Aan de achterzijde vinden we de eerder beschreven knop waarmee de flitser omhoog springt en een draaiwiel voor de sluitertijd. Verder is er een afspeelknop, AEL-knop om de belichting te vergrendelen en een Fn-knop waarmee vele instellingen snel zijn te wijzigen. Er is een draai-/kantelwiel met een knopje in het midden, een constructie die op veel camera’s voorkomt. Met een druk op het zilverkleurige centrale knopje activeer je Focus Tracking, maar dat kan alleen als de scherpstel-schakelaar aan de voorzijde op AF staat. Kies je voor MF of DMF (DMF is AF waarbij je handmatig de scherpstelling mag aanpassen) dan doet de knop niets en is Focus Tracking niet beschikbaar. Kantel je de draaiknop omhoog, dan heb je de keuze welke informatie op het scherm verschijnt. Aan de drie andere richtingen (omlaag, naar links, naar rechts) kun je zelf een functie toekennen. Je moet zelf wel goed onthouden welke functie je aan welke knop toegekent, er staan immers geen omschrijvingen bij.

Instellingen wijzigen met de Fn-knop

Met een druk op de Fn-knop krijg je rechtstreeks toegang tot veel instelling. Kies je een instelling uit, dan is die op twee manieren te veranderen. Allereerst met een druk op het zilveren centrale knopje. Je krijgt dan alle mogelijkheden in een overzicht op het scherm te zien. Draai je in plaats daarvan aan het draai-/kantelwiel, dan verschijnt een virtueel draaiwiel en blijf je gewoon op het Fn-scherm. Met een beetje oefening kun je op die manier heel snel meerdere instellingen achter elkaar aanpassen. Tot slot zijn er aan de achterzijde nog twee knoppen: een menuknop en de prullenbak die ook als helpfunctie dienstdoet.

Zouden we hem bijna vergeten! In het rubberen steuntje voor de duim, rechts bovenaan de achterzijde, zit nog een kleine filmknop verstopt. Het zit bijna aan de zijkant van de duimgreep. Vanuit een willekeurige stand kun je hiermee filmen, alleen heb je dan geen invloed op de diverse filminstellingen. Schakel je via de draaiknop aan de bovenzijde over naar de filmstand, dan kun je wel zelf bepalen hoe er gefilmd wordt. Cruciaal is dat je in deze filmstand dan nog wel even naar de P, A, S of M-filmstand moet overschakelen (niet te verwarren met de fotostanden op het draaiwiel). Een filmstand stel je in door eerst op de Fn-knop te drukken en daarna links bovenin een keuze te maken. Het zit wat verstopt en wij keken er een tijdje overheen.

De filmstanden zitten wat verstop, links bovenin in de ‘titelbalk’ (mouseover)

Als je de eerste keer op de ontspanknop van deze camera drukt, vraag je je verbaasd af: heb ik nu echt een foto gemaakt? De sluiter is namelijk erg stil. Je hoort alleen een tikje. Met deze camera zul je daarom zelfs in de meest stille omgevingen niemand tot last zijn. Wat dat betreft is de Sony RX1 sowieso een erg discrete camera. Hij zier er ook zo heerlijk onschuldig uit.

We hebben hem op de meest drukke plekken ingezet en er open en bloot mee gefotografeerd. Wie de camera zag besteedde er geen aandacht aan en wie hem niet zag, nou al liepen we op een meter afstand, het geluid of het toestel trok amper aandacht. We hebben zelfs al fotograferend (met de camera op ooghoogte en niet ‘stiekem’ vanuit de heup schietend) op een drafje vlak achter een groepje zakenmensen aangelopen en niemand die op of omkeek. De camera is hiermee ideaal om mensen in hun natuurlijke doen en laten te fotograferen. Niet vanaf veilige afstand met een flinke telelens, maar midden tussen de mensen in.

Ook bij weinig licht is er met de RX1 uitstekend vanuit de hand te werken. Hoge iso-waarden zijn echt geen probleem voor deze camera. We hebben zonder er al te veel aandacht aan te besteden lekker op Auto-ISO uit de losse pols gefotografeerd op een donkere expositie en ook ‘s avonds in het donker in de stad. De hoogst gemeten ISO-waarde bleek achteraf 5000 te zijn (zoals gezegd hebben we er ter plaatse niet zo op gelet) en de beelden zien er fantastisch uit. Als je zelf nog iets ziet, kan de RX1 het voor je vastleggen. Zo moet je het ongeveer zien. Mits het geen bezwaar is om met grotere lensopeningen te werken (oftewel weinig scherptediepte), maar dat geldt natuurlijk voor alle camera’s. Natuurlijk is er hier en daar wat ruis te bekennen, maar laten we daar niet te moeilijk over doen. In jpg-bestanden poetst de Sony RX1 ruis goed weg en wie in raw werkt, nou een programma als Lightroom of Photoshop CS6 weet er prima raad mee. Wie allergisch is voor ruis, kan de iso altijd nog zo laag mogelijk houden door betere lichtomstandigheden op te zoeken, te flitsen, of met een statief te werken waar mogelijk. Dat is met een full frame spiegelreflex niet anders.

Het is bijna onvoorstelbaar dat een camera zo enorm klein, beelden van absolute topkwaliteit aflevert. Kwaliteit van de foto’s en ruisprestaties zijn zonder meer vergelijkbaar met een full frame spiegelreflex van de huidige generatie, zoals de Canon 5D mark III, Canon 6D, Nikon D600, of Sony’s eigen Alpha 99. Een belachelijk goede beeldkwaliteit in een opmerkelijk kleine behuizing. Met deze camera ben je iedereen te slim af. Een kleine lichtgewicht die je overal en altijd mee naartoe kunt nemen en die altijd paraat is. Dat is iets wat je van de andere genoemde camera’s nou niet echt kunt zeggen.

Een beperking van de Sony RX1 is natuurlijk wel de vaste lens. Je zet er niet even snel een andere op, dat kan gewoon niet. Deze camera is vooral bedoeld voor mensen die weten wat ze met deze brandpuntsafstand kunnen doen. Straatfotografie bijvoorbeeld, maar (bedrijfs)reportages kun je er ook uitstekend mee maken. Zelf zouden we met gemak de zware en grote fototas met spiegelreflex en arsenaal aan lenzen vaker thuis kunnen laten, om slechts met de RX1 gewapend prachtige foto’s te maken. Om de beeldkwaliteit hoef je het echt niet te laten. De foto’s zijn uitstekend geschikt voor professioneel gebruik. Je moet met deze camera alleen niet in de stromende regen gaan staan. De RX1 is niet weerbestendig. Dat zou de behuizing vrijwel zeker een stuk groter gemaakt hebben. Een (zelfbouw) regenhoes doet echter wonderen.

is er iets wat minder goed werkt dan we zouden willen? Uiteraard. Elke camera heeft plus- maar ook minpunten. Zo vinden wij dat de macroring te dicht tegen de scherpstelring aanzit. Onbedoeld verdraai je soms twee ringen. Tijdens handmatig scherpstellen is dan plotseling macrostand actief. Vooral op koude dagen wanneer je (dunne) handschoenen draagt zit je er al snel naast. Je voelt dan niet goed waar de ene ring ophoudt en de andere begint. Iets als een ontgrendelknop op de macroring zou daarom welkom zijn, of een stroevere verdraaiing.

Verder is de auto focus wat langzamer als het licht (contrast) afneemt. Nu is deze camera zeker niet bedoeld voor snelle actiefoto’s, maar het zou net iets sneller mogen. Het AF-hulplicht verhelpt dit niet. Je krijgt er sneller een ‘lock’ door, maar het scherpstellen zelf wordt er niet sneller van. Ook vinden we de accu iets te snel leeglopen. Een tweede accu op zak is sterk aan te raden. Opladen gebeurt in de camera, dus dat wordt wisselen geblazen zodra je in de buurt van een stopcontact bent. Er zijn overigens externe opladers te koop. Ook een oplossing zijn de mobiele accu’s die in alle soorten en maten te koop zijn voor een smartphone of tablet. Daarmee kun je onderweg ook prima de RX1 opladen.

De Sony RX1 heeft geen aanraakscherm. Op zich jammer. Want op camera’s die dat wel hebben, kun je zo lekker makkelijk aanwijzen op welk punt moet worden scherpgesteld (onder andere). Zo kun je razendsnel reageren en kom je met de beste foto’s thuis. Ook kent de RX1 geen continue scherpstelling tijdens het fotograferen (wel tijdens filmen). Op de RX1 hebben we wel een slim alternatief gevonden en dat heet Focus Tracking. We noemden het eerder in deze review. Stel je wilt een bewegend onderwerp vastleggen, of meerdere foto’s maken zonder steeds eerst op je onderwerp scherp te stellen en daarna te herkadreren. Dat los je op door de focus op het onderwerp vast te zetten via Focus Tracking. De camera blijft het dan automatisch volgen. Ongeacht of het onderwerp zich verplaatst of dat je zelf de camera beweegt. Focus Tracking is ook handig bij portetfoto’s. Door eenmalig op het dichtstbijzijnde oog te richten, ben je daarna vrij om onbeperkt de compositie te veranderen zonder telkens opnieuw scherp te stellen. Je kunt direct afdrukken zodra alles op z’n plek valt: houding, gezichtsuitdrukking, noem maar op.

Optische stabilisatie kent de RX1 niet. Wel is alleen in de filmstand een digitale variant van Steadyshot beschikbaar. Nu zijn er altijd discussies of stabilisatie zin heeft in een lichtsterke groothoeklens. Want dankzij de grote lensopening van f/2 blijft de sluitertijd in veel gevallen snel genoeg om onscherpte door trillingen te voorkomen. Feit is alleen dat er in het echte leven vaak kleinere lensopeningen nodig zijn om voldoende scherptediepte te krijgen. Je zult maar een groep mensen op de foto willen zetten, of binnen opnamen maken terwijl een statief niet toegestaan of ongewenst is, enzovoort, enzovoort, enzovoort. Daarom kan ook op de meest lichtsterke groothoeklenzen stabilisatie prima van pas komen. De combinatie lichtsterk+stabilisatie is dus helemaal zo gek nog niet als menigeen durft te beweren. Optische stabilisatie zou de compactheid van de (lens van de) RX1 alleen geen goed hebben gedaan. Daarom begrijpen wij best dat het op dit toestel niet past.

Wie heeft er nog wat oude fotospullen op zolder liggen? Leuk detail is dat je een ouderwetse draadontspanner op de schroefdraad van de ontspanknop kunt zetten. Ideaal voor de Bulb-stand om de maximale tijdsduur van dertig seconden in de M-stand te doorbreken. Zo kun je gerust minutenlang belichten. De Bulb-stand bereik je door eerst naar de M-stand over te schakelen en dan net zo lang aan het sluitertijd-wiel aan de achterzijde te draaien tot je voorbij de maximale tijd van dertig seconden glipt. Daar zit Bulb. Het is wel wat jammer dat Bulb niet rechtstreeks via het draaiwiel bovenop het toestel bereikbaar is. Zo is sneller te schakelen tussen Bulb en bijvoorbeeld een belichting van een paar seconden. Handig voor vuurwerk. Soms wil je gewoon een vaste tijd belichten, bij met name onvoorspelbare gebeurtenissen wil je de timing vaak liever in de hand houden via een draadontspanner.

Wie een foto maakt en die net iets te snel wil terugzien, krijgt een waarschuwing op het scherm te zien. De camera is dan vaak nog bezig met wegschrijven. De melding zie je uiteraard vaker als je kort na elkaar opnamen maakt. Helaas is er geen lampje aan de achterzijde of pictogram op het scherm waaraan je kunt zien dat er nog geschreven wordt. Dus blijf je maar op de afspeelknop drukken tot het eindelijk lukt. Opmerkelijk genoeg is er wel degelijk een schrijflampje aanwezig. Aan de onderzijde. Onder het batterijdeksel. Waarschijnlijk alleen bedoeld als waarschuwing dat je de geheugenkaart (of accu) niet moet verwijderen zolang dat lampje brandt. Aangezien er dus wel degelijk een lichtje aanwezig is, hadden we dit liever ergens in het zicht gehad. Ook de RX100 heeft trouwens zo’n verborgen lampje.

Naast de geheugenkaart, onder het klepje, zit een klein ‘schrijflampje’

Het scherm van de Sony RX1 is in de felle zon uitstekend af te lezen. Wel moet je er even het menu voor induiken, want je moet de helderheid van het scherm omschakelen van Automatisch (of Handmatig) naar de stand Zonnig weer. Daarmee worden extra lichtgevende pixels ingezet waardoor het scherm enorm helder oplicht. Daar kan de zon niet langer tegenop, zodat je prima via het beeldscherm kunt werken. Een los gereedschap zoals een HoodMan HoodLoupe om op het scherm te turen is voor het eerst niet meer nodig. Uiteraard is de zonnestand een aardige stroomvreter en is het vooral wat lastig werken als je afwisselend binnen en buiten (of in en uit de zon) aan het werk bent, omdat je dan steeds het menu in moet om het aan en uit te zetten. Het zou handiger zijn als de lichtsensor van de RX1 dit automatisch oppikte, of dat er een snelknop voor was (Fn-menu wellicht?).

Standaard is er erg veel informatie op het scherm te zien. Je kunt overschakelen naar een paar andere weergaven. Daarop is altijd maar een beetje informatie te zien, eerder te weinig naar onze smaak, zeker vergeleken met het overvolle beginscherm. De verdeling is aardig uit balans. Zo zie je de batterijindicator of het aantal opnamen nergens meer terugkomen. Dus schakel je van het eerste wat chaotisch ingedeelde scherm over naar een ander scherm, dan kun je plotseling met een haast lege accu komen te zitten zonder dat je het zag aankomen. Het handige waterpas en histogram bevinden zich op twee verschillende schermen. Je zult telkens van scherm moeten wisselen als je graag beide gebruikt. Zoals wij dus. Het zou prettig zijn als je zelf een schermindeling mocht samenstellen, voor in ieder geval de belangrijkste indicatoren.

Wat scherminformatie betreft, is het bijna ‘alles of niets’ (mouseover)

De beeldkwaliteit is zoals gezegd meer dan uitstekend. Met deze camera op zak weet je zeker dat je met uitmuntende foto’s thuiskomt. Aan de camera zal het niet liggen. Je zult zeker geen spijt hebben als je de spiegelreflex een keertje thuislaat en alleen met de Sony RX1 op stap gaat. Je moet wel met de beperking van de vaste lens kunnen omgaan, maar hé, er zijn zoveel fotografen die met één (favoriet) vast brandpunt werken en zich totaal niet beperkt voelen. De foto’s zijn gedetailleerd en superscherp, het dynamisch bereik is fantastisch en de prestaties bij hoge iso’s zijn uitstekend. De camera heeft wel de neiging een tikje onder te belichten. Dat lijkt een bewuste keuze te zijn, het is iets wat we ook bij de RX100 tegenkwamen. Overbelichting is moeilijker te corrigeren dan onderbelichting. Zeker nu de ruisprestaties van camera’s stukken beter zijn dan vroeger, is achteraf iets lichter maken geen probleem meer. Wil je het liever meteen oplossen, dan zul je de knop voor belichtingscompensatie vaak op +2/3 of misschien +1 hebben staan. Lensvertekening lost de RX1 zelf op. In het menu kun je aangeven of vervorming, chromatische aberatie en vignetering gecorrigeerd moeten worden. Dat gebeurt zowel in jpg als raw. Je kunt het ook aan een pakket als Lightroom overlaten, die herkent de RX1 feilloos.

Niet alleen uit de praktijkfoto’s blijkt dat het met de beeldkwaliteit van de RX1 wel snor zit, maar dat blijkt ook uit de tests. De RX1 scoort redelijk vergelijkbaar met andere camera’s met een fullframe-camera. Tot en met ISO 3200 produceert de Sony RX1 zeer schone plaatjes. Alleen in egale gebieden op de achtergrond is wat ruis te zien, maar dat is alles behalve storend. Op ISO 6400 neemt de ruis wat toe, maar zijn de resultaten nog steeds erg goed. ISO 12.800 vreet ruis wel wat aan de details en duikt er in egale gebieden zichtbare kleurruis op. Maar ook dan zijn de foto’s goed genoeg voor publicatie, zeker als je wat ruisreductie toepast. Alleen ISO 25.600 achten wij niet echt bruikbaar, omdat de ruis dan zichtbaar leidt tot detailverlies, minder scherpte en redelijk wat kleurruis.

chart (2)

Maar het is wel opvallend dat de RX1 het in vergelijking met de Sony A99 en de Canon 5D Mark III iets minder goed doet. Het verschil is niet schokkend, maar wel opvallend.

chart (3)

chart (7)

chart (6)

chart (4)

chart (5)

Prijs

We hebben het lang uitgesteld, maar ontkomen er helaas niet aan. We moeten het even over de prijs hebben. Met een adviesprijs van 3.099 euro is de Sony Cyber-shot RX1 nou niet bepaald voor een breed publiek toegankelijk. De prijs lijkt wel erg hoog voor een compactcamera en het is dan ook niet voor niets dat dit etiket ons tegenstaat. Deze compacte camera is totaal niet vergelijkbaar met wat men onder een compactcamera verstaat. Daardoor lijkt de RX1 extreem duur. Maar is dat wel zo? Zo klein als de Sony RX1 is, dit toestel produceert foto’s met een hoge beeldkwaliteit zoals we dat van de nieuwste generatie full frame spiegelreflexen kennen. Alleen is de RX1 wel een stuk comfortabeler om (altijd en overal) mee naartoe te nemen en ga je er eenvoudig mee op in een massa.

Vergeet ook niet de vaste lichtsterke lens (f/2.0) met een uitstekende kwaliteit. Voor een spiegelreflex met vergelijkbare lens en beeldkwaliteit ben je al snel ongeveer hetzelfde bedrag kwijt. Daarnaast is de RX1 momenteel aardig uniek in z’n soort, wat uiteraard in de prijs is terug te zien. Zeker, met een spiegelreflex heb je meer flexibiliteit. Je kunt lenzen wisselen zoveel je wilt. Met de RX1 zit je letterlijk aan deze ene lens vast. Het is dan ook meer een kwestie van het soort fotografie en wat je bereid bent mee te nemen en (niet onbelangrijk) uit te geven, of de prijs van de RX1 voor jou gerechtvaardigd is. Werk je voornamelijk in het groothoekbereik, dan kan de RX1 prima als hoofdcamera dienen en anders is het een meer dan volwaardig tweede toestel.

Accessoires

De RX1 heeft geen ingebouwde zoeker, maar die is wel als losse accessoire te koop. Houd er alleen wel rekening mee dat alle accessoires voor deze camera flink aan de prijs zijn en sommige specifiek voor dit ene model bedoeld zijn. Zo kost een lederen beschermtas 250 euro en de optische zoeker 600 euro, terwijl een digitale zoeker (EVF) 450 euro kost. Een extra accu is met 50 euro dan best goedkoop te noemen. Een zonnekap kost daarentegen 180 euro. Een speciale duimgreep voor meer grip en stabieler schieten met één hand kost 250 euro. Alles bij elkaar een flink bedrag dat nog eens bovenop de prijs van het toestel komt.

Hieronder zie je nog wat extra fotomateriaal, gemaakt met de RX1

Conclusie

De Sony Cyber-shot RX1 is een erg plezierige camera om mee te werken. We zijn er echt een beetje verliefd op geworden. Het toestel is stil, licht en compact. En dan te bedenken dat we met een echte kleinbeeldcamera (full frame) te maken hebben. Het is ook gewoon een heel leuk toestel – een feestje om ermee te werken. De camera is onopvallend aanwezig, dus je kunt ermee rondlopen zonder onnodig aandacht te trekken en opgaan in de massa. Met een absoluut minimum aan apparatuur en een verwaarloosbaar gewicht (er is niet per se een tas nodig), schiet je foto’s in de hoogst haalbare kwaliteit van dit moment. Wie met de RX1 op stap gaat zal niet snel ontevreden zijn over de beeldkwaliteit.

Ringen op de lens en knoppen zoals die voor belichtingscompensatie en sluitertijd, maken dat er snel is te reageren bij veranderende (licht)omstandigheden. De sluiter is muisstil, ideaal om in stille omgevingen te werken en onopvallend je gang te gaan. De auto focus is bij voldoende licht en contrast snel, maar heeft in minder gunstige omstandigheden wat meer tijd nodig. Gezien de prijs is het geen camera die je er zomaar even voor de lol bijkoopt. De Sony RX1 kan echter probleemloos als hoofdcamera of volwaardig tweede toestel dienstdoen, zij het dat je het dan wel met een vaste brandpuntsafstand moet doen en geen lenzen kunt wisselen. Echt grote nadelen of gebreken hebben we niet gevonden op deze high-end camera. Het zijn meer kleine onvolkomenheden of aanpassingen die het bedieningsgemak nog meer kunnen verbeteren.

fotovideonu-aanraderkopie

Pluspunten:

  • Hoge beeldkwaliteit, vergelijkbaar met fullframe spiegelreflex
  • Fluisterstille sluiter
  • Klein, licht, compact
  • Degelijke behuizing
  • Lichtsterke lens van hoge kwaliteit
  • Bedieningsgemak
  • Scherm goed afleesbaar in fel (zon)licht

Minpunten:

  • Accuduur
  • Autofocus bij weinig licht
  • Macroring te dicht op focusring
  • Te duur voor ‘zomaar’ erbij
  • Accessoires zijn pittig geprijsd
Pin It
SCORE
  • Beeldkwaliteit100%
  • Specs en mogelijkheden80%
  • Bediening95%
  • Prijs-prestatie80%
EINDCONCLUSIE89%

Gezien de uitmuntende kwaliteit van de RX1 scoort de camera zeer hoog. Maar daar moet wel bij opgemerkt worden dat dit een camera voor liefhebbers is die ook prima zonder zoomlens uit de voeten kunnen. En liefhebbers met een aardig budget, want goedkoop is de RX1 zeker niet.

is zelfstandig tekstschrijver en fotograaf. Hij schrijft en fotografeert voor uiteenlopende bedrijven en diverse fotografie- en computerbladen. Verder is hij auteur van de boeken Licht en belichting en Kinderen in de fotografiereeks van Pearson Education. Spannende verhalen schrijft hij ook graag en er staan inmiddels diverse publicaties op zijn naam.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *