Sony NEX-FS100 review

Door -

Eind vorig jaar introduceerde Sony met de NEX-VG10 de eerste betaalbare systeemcamera die speciaal bedoeld was voor video. Nu is daar in de vorm van de NEX-FS100 een grote broer bijgekomen. Wij nemen dit nieuwe model uitgebreid onder de loep en kijken of de FS100 zijn driemaal hogere prijs ook écht waard is.

Sony NEX-FS100 + 18-200 kit

“Wat is dat nou?” Een vraag die wij tijdens het testen van de NEX-FS100 meermaals kregen van voorbijgangers die ons aan het werk zagen met de nieuwe systeemcamera. Een logische vraag, want hoewel aan de voorkant duidelijk een lens te ontwaren is, lijkt de NEX-FS100 verder in weinig op traditionele foto- of videocamera’s. De body van de FS100 heeft een platte langwerpige vorm, met aan de voorzijde een cilindervormig uiteinde waarin de sensor en de lensvatting zich bevinden. De body is breder dan hij hoog is en heeft aan de bovenzijde een opklapbaar LCD schermpje. Afhankelijk van hoe je de camera optuigt, is het mogelijk aan de rechterzijde een handgreep te monteren en aan de bovenzijde een microfoonhouder te plaatsen die tevens te gebruikten is als T-greep. 

Sony verkoopt de NEX-FS100 (voorlopig) in twee versies. Een kale versie zonder lens, te koop voor gemiddeld € 5400 en een kitversie met een prijskaartje van ongeveer € 5800 waarbij de SEL18200 E-mount lens wordt meegeleverd. Deze lens kennen we van de NEX-VG10, waar deze ook deel uitmaakt van de kit.

Eerst nog even terug naar die NEX-VG10. Deze is gebouwd rond dezelfde engine die ook gebruikt wordt in de NEX-3 en NEX-5 fotocamera’s en qua functionaliteit komt de NEX-VG10 zelfs vrijwel geheel overeen met de NEX-5 fotocamera. De VG10 onderscheidde zich vooral door zijn afwijkende formfactor en opzichte van zijn fotobroertjes. Want waar de NEX-5 een écht fototoestel is, heeft de VG10 veel meer de vorm van een traditionele videocamera.

Sony NEX-VG10
De NEX-VG10, Sony’s eerste betaalbare systeem-videocamera

Over de beeldkwaliteit van de VG10 waren wij bij onze test bijzonder te spreken, over de mogelijkheden van de camera wat minder. Hoewel de NEX-VG10 een adviesprijs heeft van 2000 euro, heeft Sony er voor gekozen om een aantal belangrijke instelmogelijkheden diep in menu’s te verstoppen en essentiële hulpmiddelen zoals een histogram en zebra- en peakingfuncties geheel achterwege te laten. De VG10 liet bij ons dan ook een nogal dubbele indruk achter: enerzijds was het een camera met veel potentieel en prima beeldkwaliteit, maar wel een camera die door de ingewikkelde opzet niet geschikt was als point-en-shoot camera voor consumenten. Anderzijds miste de VG10 belangrijke features waardoor hij ook niet interessant was voor (semi)professioneel gebruik.

Sony NEX-FS100 + 18-200 kit
De NEX-FS100 is de grote broer van de VG10. Veel duurder, maar ook met veel meer mogelijkheden.

Inmiddels zijn we bijna een jaar verder en heeft Sony de NEX-FS100 op de markt gebracht. Een camera met een prijskaartje dat bijna een factor drie hoger ligt, maar wél voorzien van alle handige functies en aansluitingen die je op een semiprofessionele camera verwacht. In onze review van de NEX-VG10 suggereerden we het al, maar inmiddels durven we het ronduit te stellen: Sony heeft de VG10 vorig jaar opzettelijk ‘dom’ gehouden om te zorgen dat de camera niet in het vaarwater zou komen van de duurdere modellen van de professionele tak van het bedrijf. Sony wist vorig jaar uiteraard al dat het de NEX-FS100 op de markt zou brengen en heeft ervoor gezorgd dat de veel goedkopere VG10 geen directe concurrent zou worden. Een begrijpelijke keuze, die er helaas wel voor heeft gezorgd dat de NEX-VG10 eigenlijk vlees noch vis is geworden.

De NEX-FS100 heeft een form factor die we nog niet eerder zijn tegengekomen. Waar de meeste camera’s hoger zijn dan breed en hun LCD-schermpje aan de linkerzijkant laten uitklappen, is de NEX-FS100 juist plat en breed en vinden we het verticaal openklappende LCD scherm aan de bovenzijde van het apparaat terug. Standaard is de camera niet voorzien van een handgreep, maar we treffen aan zowel de boven- als de onderzijde wel meerdere schroefaansluitingen voor accessoires aan.

Sony NEX-FS100 + 18-200 kit

Aan de linkerzijde van de camera vinden we de belangrijkste bedieningsknoppen. Helemaal vooraan bij de lens vinden we knoppen om scherpstelling en diafragma (automatisch) te regelen en is tevens een klein scrollwieltje ondergebracht om het diafragma handmatig in te stellen.

Sony NEX-FS100 + 18-200 kit

Verder naar achteren op de body treffen we zes programmeerbare knoppen aan die standaard gekoppeld zijn aan de zebra, histogram, smooth slow recording, peaking, marker en last scene functies. Daaronder vinden we een knop aan om de gain handmatig of automatisch in te stellen. In de handmatige stand kan middels een klein schakelaartje gekozen voor low, medium of high, waarvan de waarden in het menu te programmeren zijn.

Voor de witbalans is net zo’n automatisch/handmatig knop beschikbaar, met daaronder ook een knop met drie voorkeuze-instellingen, waarvan er twee direct aangepast kunnen worden en de derde een vooraf geselecteerde preset is.

De derde knop in het rijtje biedt de mogelijkheid te kiezen tussen automatische of handmatige instelling van de sluitertijd. Kies je voor handmatig, dan is de gewenste instelling met een klein scrollwieltje onder de druktoets in te stellen.

Links achteraan op de body bevinden zich toetsen om het menu op te roepen, statusinformatie op het display te tonen, te kiezen uit verschillende beeldprofielen en algemene statusinformatie op het scherm te tonen. Last but not least vinden we er ook een auto/manual-schuifknop terug. Zetten we die op auto, dan regelt de camera de instellingen voor het diafragma, sluitertijd en versterking altijd automatisch en zijn de handmatige functies hiervoor niet beschikbaar.

Sony NEX-FS100 + 18-200 kit

De tweede serie knoppen vinden we aan de bovenzijde, onder het opklapbare display. Hier bevinden zich bedieningstoetsen voor de twee XLR audio-ingangen, een multi-cursorknop voor menubediening en bedieningstoetsen voor bij het afspelen van opgenomen video’s.

Eigenlijk is er qua aansluitingen en instelmogelijkheden maar één groot gemis, de NEX-FS100 is namelijk niet voorzien van ingebouwde neutral density (ND) filters. Deze meeste semi-professionele camera’s beschikken wél over dergelijke ‘zonnebril-filters’, vaak voorzien van twee of drie stappen waarbij de intensiteit van het filter toeneemt.

Een ND-filter is handig als je ook bij veel omgevingslicht wilt filmen met een lange sluitertijd of een grote diafragmaopening. Het gebruik van een ND-filter zorgt er dan voor dat het beeld niet overbelicht raakt. Zonder ND-filters zal je er in helder verlichte omgevingen altijd voor moeten kiezen om ofwel het diafragma te sluiten, ofwel de sluitertijd te verlagen. Sluit je het diafragma, dan is het niet langer mogelijk om met kleine scherptediepte te werken, terwijl een zeer snelle sluitertijd ervoor zorgt dat bewegingsonscherpte verdwijnt en de opgenomen video er minder vloeiend uitziet.

Sony NEX-FS100 + 18-200 kit

Uiteraard is dit probleem op te lossen door met losse ND-filters te werken die op de lens geschroefd worden, maar dat is lang niet zo gebruiksvriendelijk als een ingebouwde ND-oplossing en betekent bovendien een extra kostenpost voor de aanschaf van één of meerdere filters.

Het ontbreken van ingebouwde ND-filters heeft overigens een technische reden, het is niet zo dat Sony vergeten is deze functionaliteit in de bouwen. ND-filters bevinden zich bij normale videocamera’s waarbij de lens niet verwisselbaar is immers tussen de sensor en de lenselementen in. Bij de NEX-FS100 is dit niet mogelijk, de lensvatting zit vrijwel direct voor de sensor, waardoor er fysiek geen ruimte is om hier ND-filters onder te brengen.

De FS-100 is duidelijk bedacht als body waarop je naar eigen inzicht handgrepen en andere accessoires kunt monteren. Aan de onderzijde vinden we behalve een standaard 2/4 inch tripodaansluiting ook vier grotere schroefaansluitingen met 3/8 inch draad terug. Ook bovenop de camera komen we twee van deze grotere schroefvattingen tegen.

Sony NEX-FS100 + 18-200 kit

Aan de rechterzijde is een schroefaansluiting ondergebracht waarop de meegeleverde handgreep gemonteerd kan worden. Deze handgreep is verticaal draaibaar, zodat je hem in de voor jou optimale houding kunt zetten. Middels een losse control-kabel wordt de rec-knop van de handgreep op de body aangesloten. Onder de handgreep is een uitsparing waar je optioneel een flashgeheugenmodule kunt plaatsen, waarover later meer.

Sony NEX-FS100 + 18-200 kit

De camera is tevens voorzien van een normale cold-shoe flitsvoet waarop het meegeleverde T-handvat gemonteerd kan worden. Dat handvat doet ook dienst als houder voor de eveneens meegeleverde shotgun microfoon. De body van de NEX-FS100 heeft geen microfoon ingebouwd; wil je geluid opnemen, dan zul je dus altijd een externe microfoon op één van de twee XLR ingangen moeten aansluiten. Eén van die ingangen vinden we aan de zijkant net achter de positie van de handgreep, de andere is aan de achterzijde van de body aangebracht.

Sony NEX-FS100 + 18-200 kit

Sony NEX-FS100 + 18-200 kit

Aan de achterkant treffen we tevens een uitsparing aan waar een accu uit de NP-F serie geplaatst kan worden, evenals een slot voor een SD-geheugenkaartje, een 3,5 mm hoofdtelefoonaansluiting, en HDMI- component- en normale video uitgangen.

Het LCD-scherm van de NEX-FS100 is om meerdere redenen apart. Ten eerste omdat het bovenop de camera is geplaatst, maar ook omdat het scherm ook dienst kan doen als onderdeel van de viewfinder. Sony levert namelijk een losse viewfinder mee die op het scherm geklikt kan worden. Met een draaiwiel is het scherm vervolgens vast te zetten, zodat het niet naar beneden zakt door extra gewicht van de koker.
Op zich is deze oplossing prima, een viewfinder is immers een noodzakelijk instrument omdat een LCD scherm bij direct invallend (zon)licht moeilijk af te lezen is. De plaatsing van het scherm bovenop de body maakt het echter onmogelijk om het scherm of de viewfinder te gebruiken wanneer je de camera boven je hoofd houdt. Bij normale camera’s is het schermpje in dat geval naar beneden te kantelen, bij de FS100 ontbreekt die mogelijkheid en zal je in zo’n geval een externe monitor moeten gebruiken.

Sony NEX-FS100 + 18-200 kit

De scherpte van het scherm is met 640×480 beeldpunten – Sony spreekt zelf van 921.600 ‘dots’ – is vrij goed en biedt voldoende resolutie om nauwkeurig te kunnen scherpstellen. Wat ons wel opviel is dat het LCD-scherm details in donkere delen van het beeld niet goed weergeeft, waardoor je snel de indruk krijgt dat het beeld onderbelicht is, terwijl dat in feite niet zo is. Hopelijk weet Sony dit euvel met een firmware-update op te lossen.

Sony NEX-FS100 + 18-200 kit Sony NEX-FS100 + 18-200 kit

Volgens Sony maakt de NEX-FS100 gebruik van een ‘Exmor Super35 CMOS Sensor’, wat suggereert dat we te maken hebben met een 35 mm brede beeldchip. Dat is echter niet geval, de NEX-FS100 maakt gebruik van een APS-C sensor met een breedte van 23,6 millimeter en een zogenaamde cropfactor van 1,5. Dat wil zeggen dat je de focale lengte van een gebruikte lens met anderhalf moet vermenigvuldigen. De gebruikte 18 – 200 mm lens is hierdoor feitelijk een 27 – 300 mm lens in 35 mm equivalent.

Hoewel de sensor dus beduidend kleiner is dan een échte full frame sensor, heeft deze nog altijd een oppervlakte van 370 mm2, wat véél groter is dan de circa 17 mm2 die de 1/3 inch sensors in semiprofessionele videocamera’s vaak bieden. Hierdoor is de lichtgevoeligheid van de NEX-FS100 bijzonder goed en wordt het mogelijk om – in combinatie met een geschikte lens – met zeer kleine scherptedieptes te werken.

Sony NEX-FS100 + 18-200 kit

NXCAM

De NEX-FS100 valt binnen Sony’s NXCAM range, wat wil zeggen dat er gebruik gemaakt wordt van een variant van AVCHD, met h.264 compressie. De NEX-FS100 kan opnemen met verschillende bitrates, waarbij de PS-stand met 28 mbit/s de beste kwaliteit biedt. De camera biedt de mogelijkheid om zowel in 720p, 1080i50 als ook in 1080p25 én 1080p50 modus op te nemen.

Daarnaast beschikt de NEX-FS100 over een ‘smooth slow motion’ modus waarbij gedurende drie seconden wordt opgenomen met 200 beelden per seconde. De camera schrijft deze beelden weg als een normaal 1080i50 bestand dat twaalf seconden duurt. De beeldscherpte is hierbij wel aanzienlijk lager, vergelijkbaar met SD-opnames.

Als opnamemedium kunnen normale SD, SDHC en SDXC geheugenkaartjes gebruikt worden en is optioneel aan de rechterkant van de camera ook een flashmediarecorder van 128GB te plaatsen. Prijstechnisch is deze HXR-FMU128 met een winkelprijs van bijna 1000 euro niet voor iedereen interessant. Wanneer zowel een SD-kaart als de FMU geplaatst zijn, biedt de NEx-FS100 de mogelijkheid om bestanden direct naar beide weg te schrijven, wat uiteraard wél extra zekerheid biedt en het daarom een interessante optie maakt voor professionals.

Het complete lijstje met opnamemodi ziet er als volgt uit:

HD PS (28Mbps) 1920×1080/50p
HD FX (24Mbps) 1920×1080/50i
HD FH (17Mbps) 1920×1080/50i
HD HQ (9Mbps) 1440×1080/50i
HD LP (5Mbps) 1440×1080/50i
HD FX (24Mbps) 1920×1080/25p
HD FH (17Mbps) 1920×1080/25p
HD FX (24Mbps) 1280×720/50p
HD FH (17Mbps) 1280×720/50p
SD/STD HQ (9Mbps) 720×576/50i

Video Formaat HD: MPEG-4 AVC/H.264 AVCHD format-compatible (1080/50p original format).
Video Format SD: MPEG-2 PS

Audio Formaat
HD: Linear PCM 2ch, 16bit, 48kHz / Dolby Digital 2ch, 16bit, 48kHz
STD: Dolby Digital 2ch, 16bit, 48kHz

De NEX-FS100 is een prachtige filmcamera voor (semi)professioneel gebruik, maar voor de meeste consumenten zal de prijs van circa 5400 euro te hoog gegrepen zijn. Voor dat geld biedt Sony een camera met prima bedienings- en aansluitmogelijkheden, twee XLR audio-ingangen en de mogelijkheid om zélf te bepalen welke lens je wilt gebruiken.

De NEX-FS100 werkt in 720p, 1080i of 1080p formaat, waarbij ook in 1080p de optie bestaat om met 50 beelden per seconde op te nemen. Essentiele functies als zebra, peaking en een histogram die op de goedkopere NEX-VG10 nog ontbraken, vinden we op deze camera gelukkig wél terug. Door de grote APS-C sensor is het mogelijk om met kleine scherptedieptes op te nemen en zo een échte filmlook te creëren.

Daarnaast blijkt de gebruikte Exmor sensor ook nog eens bijzonder lichtgevoelig en zeer ruisarm. Zelfs in zeer duistere omstandigheden en bij hoge gain-instelling weet de NEX-FS100 prima beelden met beperkte beeldruis te produceren. Er is eigenlijk maar één puntje van kritiek, de camera beschikt namelijk niet over ingebouwde ND-filters, functionaliteit die je wel écht nodig hebt, zeker als je met lichtsterke lenzen werkt.

Sony verkoopt de NEX-FS100 als losse body voor gemiddeld € 5400 of als kit samen met de E-mount SEL18200 lens, in welk geval de prijs uitkomt op ongeveer € 5800. Hoewel deze lens niet het onderste uit de camera weet te halen, is de meerprijs van slechts € 400 erg klein en is de SEL18200 altijd handig om als extra allround lens in de tas te hebben.

De NEX-FS100 is voorzien van een E-mount lensvatting. Deze lenzen worden ook gebruikt door de CSC fotocamera’s van het Japanse merk. Helaas is het aanbod van E-mount lenzen (nog) vrij beperkt. Het huidige aanbod ziet er als volgt uit:

Vier lenzen die samen een aardig all-round gamma vormen, maar echt lichtsterke (prime)lenzen ontbreken in het aanbod en dat is zeker in combinatie met de grote sensor van de NEX-FS100 erg jammer. Wil je andere lenzen gebruiken dan ben je dus aangewezen op het gebruik van een lensadapter. Sony levert zelf de LA-EA1 adapter voor gebruik van diens eigen Alpha-lenzen met A-mount, waarvan het aanbod een stuk groter is. De adapter kost gemiddeld 180 euro en biedt de mogelijkheid om het lensdiafragma op de camera in te stellen, de autofocus-functie werkt echter niet.

Inmiddels zijn diverse bedrijven ook bezig met het ontwerpen en produceren van adapters voor bijvoorbeeld Canon lenzen, al geldt hierbij dat het diafragma niet in alle gevallen ingesteld kan worden, wat in de praktijk betekent dat je de lens dan altijd met diens maximale opening gebruikt, wat lang niet altijd wenselijk is.

Sony NEX-FS100 + 18-200 kit

SEL18200 kitlens

De SEL18200 lens die tegen een meerprijs van ongeveer 400 euro als kitlens verkrijgbaar is, haalt niet het onderste uit de FS100. Het bereik van de lens – 27 – 300 mm lens in 35 mm equivalent – is prima, maar de lichtgevoeligheid loopt uiteen van F3.7 tot F6.3, waardoor de lichtgevoeligheid niet optimaal is en het niet de ideale lens is om met scherptediepte te spelen. Daar komt bij dat het weliswaar een zoomlens is, maar dat het verdraaien van de ring om de brandpuntsafstand te veranderen érg zwaar gaat. Zeker wanneer de camera handheld gebruikt wordt is het hierdoor vrijwel onmogelijk om vloeiende zoomshots te maken. Overigens biedt de NEX-FS100 sowieso geen mogelijkheid om lezen met motorgestuurde zoom aan te sturen, in- en uitzoomen moet dus altijd met de hand gedaan worden.

Wij hebben de NEX-FS100 gedurende twee werken kunnen uitproberen en hebben daarbij de meegeleverde SEL18200 kitlens en een 100mm F2.8 macrolens gebruikt. Die laatste is een Sony A-mount lens, waarbij we dus gebruik moesten maken van de LA-EA1 adapter.

Wanneer we de camera handheld gebruiken, valt op dat deze niet zo prettig in de hand ligt als semiprofessionele camera’s zoals Sony’s HDR-AX2000. Omdat de body van de NEX-FS100 relatief erg breed is ‘trekt’ het apparaat behoorlijk aan de rechterpols en is ondersteuning met de linkerhand eigenlijk altijd noodzakelijk. Na enige gewenning aan de vorm en het gewicht van de camera valt er gelukkig prima mee te werken. Sony’s (actieve) Steadyshot beeldstabilisatie zorgt er bovendien voor dat de camera zelfs prima lopend te gebruiken is.

Sony NEX-FS100 + 18-200 kit
De NEX-FS100 met A-mount adapter en 100mm F2.8 macrolens

Het duurt even voordat we de bedieningsknoppen aan de rechterzijde blind wisten te vinden, maar toen dit eenmaal het geval was lukte het prima om tijdens het filmen het diafragma, de sluitertijd en de gain handmatig in te stellen. De instelbare zebra en peakingfuncties zijn een welkome toevoeging die wij in de praktijk standaard gebruikten om belichting en schermstelling in één oogopslag te kunnen controleren.

Ruisarm

Door de grote APS-C sensor is het in combinatie met een lichtsterke lens mogelijk om prachtige shots te maken met zeer kleine scherptediepte. Zie hiervoor ook het tweede deel van het testfilmpje op deze pagina, waarbij we gebruik hebben gemaakt van de 100mm F2.8 A-lens.

Spelen met scherptediepte is iets wat met meer camera’s mogelijk is, ook DSLR’s zijn hier uitstekend voor geschikt. Waar de NEX-FS100 echter uitblinkt is op het punt van lichtgevoeligheid. Zelfs met de F3.6-6.3 kitlens is het in donkere omstandigheden mogelijk om nog uitstekende shots te maken. De NEX-FS100 geeft de gainfactor aan in dB en zelfs bij zeer sterke elektronische signaalversterking van 30 dB weet de camera beelden te produceren waarvan de ruis nog alleszins acceptabel is. Bijzonder indrukwekkend!

Pin It
FotoVideo.nu
FotoVideo.nu

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *