Spelen met scherptediepte

Door -

Scherptediepte staat voor het gedeelte in je foto dat scherp is. Een foto waarop alles van voor tot achter scherp is bevat veel scherptediepte en dat kan al snel saai of rommelig ogen. Beperkte scherptediepte, waarbij een deel scherp is en een deel onscherp, maakt een foto spannender om naar te kijken. Het onscherpe deel wordt ook wel ‘bokeh’ genoemd. Hoe kun je hiermee spelen?

Veel en weinig scherptediepte

Een landschapsfoto heeft meestal een grote scherptediepte, wat betekent dat alles (van voor- tot achtergrond) scherp is. Portretten of detailfoto’s hebben vaak een kleine scherptediepte. Een kleine scherptediepte is de laatste jaren in de fotografie ontzettend populair en komt terug in veel verschillende onderwerpen. Logisch, want je kunt er veel mee!

Op een foto met een kleine scherptediepte wordt de aandacht getrokken naar datgene wat scherp is. Zo kun je spelen met wat de kijker ziet.

Hoe groot de scherptediepte in jouw foto wordt, is van een aantal factoren afhankelijk: de brandpuntsafstand, de afstand tot je onderwerp en de grootte van de opening van je diafragma (en dus ook de lichtsterkte van je lens).

Scherptediepte

Een foto met een kleine scherptediepte: de neus van de hond is scherp, de oren zijn al ietwat onscherp en de achtergrond is vaag. De aandacht wordt automatisch getrokken naar het onderwerp.

Brandpuntsafstand

De brandpuntafstand wordt standaard weergegeven in millimeters. Hoe hoger het aantal millimeters, hoe kleiner de scherptediepte. Een groothoekobjectief van 18mm geeft je dus een grotere scherptediepte (een groter gedeelte dat scherp is) dan een telelens van 200mm. Optisch gezien is er weinig verschil, maar omdat je bij een telelens een kleinere beeldhoek hebt en je inzoomt op je onderwerp, zie je op de foto maar een kleiner gedeelte van het onscherpe gedeelte in je foto.

Afstand tot je onderwerp

De regel hierbij is: hoe dichterbij je scherpstelpunt (je onderwerp) ligt, hoe kleiner de scherptediepte. Dit is goed te zien bij bijvoorbeeld macrofotografie. Hierbij kom je dicht op het onderwerp en is de scherptediepte zeer klein. Soms zelfs zo klein dat je maar een gedeelte van je onderwerp scherp kan krijgen. Maar fotografeer je een weiland, dan zijn de bomen achteraan scherp, inclusief de lucht erachter.

Scherptediepte

Links: een grote scherptediepte. Rechts: een kleine scherptediepte.

Diafragma

De opening van je diafragma is de belangrijkste factor om te bepalen hoe groot de scherptediepte in je foto wordt. Hoe groter de diafragmaopening, hoe kleiner de scherptediepte in je foto wordt. Let hierbij goed op: hoe lager het getal van je diafragma (bijvoorbeeld f/1.8), hoe groter de opening. Een hoger getal betekent dus een kleinere opening en dus een grotere scherptediepte. Dit is dus ook afhankelijk van de lichtsterke van je lens. Met een 50mm f/1.8 kun je dus beter met scherptediepte spelen dan met de 18-55 f/3.5-5.6 kitlens.

Ik hoop dat je iets hebt aan deze tips. In de praktijk doe je (bewust) het meest met het diafragma, deze kun je natuurlijk bij iedere foto weer anders instellen. Ga je spelen met de brandpuntsafstand en de afstand tot je onderwerp, dan moet je lenzen wisselen of composities veranderen. Een kleine scherptediepte in een foto vind ik altijd een mooi effect geven en kan in veel gevallen goed werken. Zeker de moeite waard om eens mee te experimenteren!

Scherptediepte

Een kleine scherptediepte maakt een foto vaak spannender om naar te kijken.

Pin It

Madelon is afgestudeerd fotograaf en journaliste. Ze danst, gaat er graag op uit om de wereld te verkennen, is een foodie in hart en nieren, loopt over van nieuwsgierigheid en kan niet zonder haar iPhone.

2 reacties naar Spelen met scherptediepte

  1. Volgens mij is er een foutje in de text over “Afstand tot je onderwerp”:

    “Dit is goed te zien bij bijvoorbeeld macrofotografie. Hierbij kom je
    dicht op het onderwerp en is de scherptediepte GROOT. Soms zelfs zo GROOT dat je maar een gedeelte van je onderwerp scherp kan krijgen.”

    Volgens mij moet “groot” worden vervangen door “klein”. Of zie ik iets fout?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *